Thermodynamics and mechanism

Hydrogenation is a strongly exothermic reaction. In the hydrogenation of vegetable oils and fatty acids, for example, the heat released is about 25 kcal per mole (105 kJ/mol), sufficient to raise the temperature of the oil by 1.6-1.7 °C per iodine number drop. The mechanism of metal-catalyzed hydrogenation of alkenes and alkynes has been extensively studied.[14] First of all isotope labeling using deuterium confirms the regiochemistry of the addition:


Heterogeneous catalysis

On solids, the accepted mechanism is the Horiuti-Polanyi mechanism:[15][16]

  1. Binding of the unsaturated bond, and hydrogen dissociation into atomic hydrogen onto the catalyst
  2. Addition of one atom of hydrogen; this step is reversible
  3. Addition of the second atom; effectively irreversible under hydrogenating conditions.

In the second step, the metallointermediate formed is a saturated compound that can rotate and then break down, again detaching the alkene from the catalyst. Consequently, contact with a hydrogenation catalyst necessarily causes cis-trans-isomerization, because the isomerization is thermodynamically favorable. This is a problem in partial hydrogenation, while in complete hydrogenation the produced trans-alkene is eventually hydrogenated.

For aromatic substrates, the first bond is hardest to hydrogenate because of the free energy penalty for breaking the aromatic system. The product of this is a cyclohexadiene, which is extremely active and cannot be isolated; in conditions reducing enough to break the aromatization, it is immediately reduced to a cyclohexene. The cyclohexene is ordinarily reduced immediately to a fully saturated cyclohexane, but special modifications to the catalysts (such as the use of the anti-solvent water on ruthenium) can preserve some of the cyclohexene, if that is a desired product.

Homogeneous catalysis

In many homogeneous hydrogenation processes,[17] the metal binds to both components to give an intermediate alkene-metal(H)2 complex. The general sequence of reactions is assumed to be as follows or a related sequence of steps:

  • binding of the hydrogen to give a dihydride complex ("oxidative addition"):
LnM + H2 → LnMH2
  • binding of alkene:
LnM(η2H2) + CH2=CHR → Ln-1MH2(CH2=CHR) + L
  • transfer of one hydrogen atom from the metal to carbon (migratory insertion)
Ln-1MH2(CH2=CHR) → Ln-1M(H)(CH2-CH2R)
  • transfer of the second hydrogen atom from the metal to the alkyl group with simultaneous dissociation of the alkane ("reductive elimination")
Ln-1M(H)(CH2-CH2R) → Ln-1M + CH3-CH2R

Preceding the oxidative addition of H2 is the formation of a dihydrogen complex.

Inorganic substrates

The hydrogenation of nitrogen to give ammonia is conducted on a vast scale by the Haber-Bosch process, consuming an estimated 1% of the world's energy supply

Hydrogenation of nitrogen

Oxygen can be partially hydrogenated to give hydrogen peroxide, although this process has not been commercialized.

Industrial applications

Catalytic hydrogenation has diverse industrial uses. Most frequently, industrial hydrogenation relies on heterogeneous catalysts.[11]

In petrochemical processes, hydrogenation is used to convert alkenes and aromatics into saturated alkanes (paraffins) and cycloalkanes (naphthenes), which are less toxic and less reactive. For example, mineral turpentine is usually hydrogenated. Hydrocracking of heavy residues into diesel is another application. In isomerization and catalytic reforming processes, some hydrogen pressure is maintained to hydrogenolyze coke formed on the catalyst and prevent its accumulation.

Xylitol, a polyol, is produced by hydrogenation of the sugar xylose, an aldehyde.

In the food industry

The largest scale application of hydrogenation is for the processing of vegetable oils (fats to give margarine and related spreads and shortenings). Typical vegetable oils are derived from polyunsaturated fatty acids (containing more than one carbon-carbon double bonds). Their partial hydrogenation reduces most but not all, of these carbon-carbon double bonds. The degree of hydrogenation is controlled by restricting the amount of hydrogen, reaction temperature and time, and the catalyst.[18]

Partial hydrogenation of a typical plant oil to a typical component of margarine. Most of the C=C double bonds are removed in this process, which elevates the melting point of the product.

Hydrogenation converts liquid vegetable oils into solid or semi-solid fats, such as those present in margarine. Changing the degree of saturation of the fat changes some important physical properties such as the melting range, which is why liquid oils become semi-solid. Solid or semi-solid fats are preferred for baking because the way the fat mixes with flour produces a more desirable texture in the baked product. Because partially hydrogenated vegetable oils are cheaper than animal source fats, are available in a wide range of consistencies, and have other desirable characteristics (e.g., increased oxidative stability/longer shelf life), they are the predominant fats used as shortening in most commercial baked goods.

Health implications

A side effect of incomplete hydrogenation having implications for human health is the isomerization of some of the remaining unsaturated carbon bonds. The cis configuration of these double bonds predominates in the unprocessed fats in most edible fat sources, but incomplete hydrogenation partially converts these molecules to trans isomers, which have been implicated in circulatory diseases including heart disease (see trans fats). The conversion from cis to trans bonds is favored because the trans configuration has lower energy than the natural cis one. At equilibrium, the trans/cis isomer ratio is about 2:1. Food legislation in the US and codes of practice in EU have long required labels declaring the fat content of foods in retail trade and, more recently, have also required declaration of the trans fat content. The use of trans fats in human food products has been effectively banned in Denmark (since 2003) and Switzerland (2008). In the US, local legislation banned trans fats from restaurants and public kitchens in New York City (since 2005) and California. Other countries and regions have introduced mandatory labeling of trans fats on food products and appealed to the industry for voluntary reductions.[19][20]

Hydrogenation of coal

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم دی 1391ساعت 22:34  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

تشخیص خلوص روغن زیتون

10 گرم روغن + 6 قطره  H2SO4 + + 9 قطره  HNO3 داخل لوله ازمایش ریخته 5 دقیقه در بن ماری قرار می دهیم زیتون خالص زرد روشن یا زرد مایل به سبز است

 نتیجه آزمایش :

لوله آزمایش به رنگ قهوه ای درآمد پس روغن زیتون نبود

تشخیص خلوص روغن بادام :


5 سی سی روغن + 1 سی سی معرف بی بر داخل لوله آزمایش ریخته 15 دقیقه بعد وضعیت رنگ را بررسی کنید

نتیجه آزمایش :

روغن بادام خالص بود چون به رنگ قهوه ای روشن در امد

آزمایش بروئن : ( تشخیص روغن کنجد  )


2 سی سی روغن  + 1 سی سی HCl حاوی یک درصد ساکارز در لوله آزمایش ریخته به مدت 5 دقیقه آن را ثابت می گذاریم رنگ قرمز نشان دهنده حضور سزامول می باشد

نتیجه آزمایش :

لوله ازمایش بی رنگ پس روغن کنجد نمی باشد


 روغن کنجد:


روغن کنجد حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی است که باعث از بین رفتن سرطان های خفته در بدن شده و موجب جلوگیری از سرطان های دستگاه گوارش، پروستات و سینه می شود. این روغن همچنین به دلیل دارا بودن ویتامین E موجب شفافیت و لطافت پوست می گردد.

روغن کنجد در بین روغن های خوراکی به ملکه ی روغن ها مشهور است. دانه کنجد بیشترین میزان روغن را در بین دانه های روغنی دیگر داراست اما با وجود این تولید آن بسیار کمتر از دانه های دیگر نظیر سویا، آفتابگردان و گلرنگ است.

روغن کنجد به عنوان یک روغن با قیمت و کیفیت بالا شناخته می شود. این روغن بیشترین مقاومت و ماندگاری را در بین روغن های خوراکی با درصد بالای چربی غیراشباع دارد. نوع لیگنان و آنتی اکسیدان های طبیعی موجود در این روغن باعث بروز مقاومت بسیار بالا در برابر اکسیداسیون و خواص فیزیولوژیکی ارزشمند روغن کنجد شده است.

ترکیب اسیدهای چرب روغن کنجد به گونه ای است که برای هر سه مصرف سرخ کردن، پخت و پز و سالاد قابل استفاده است.


خواص روغن کنجد

* کاهش دهنده سطح کلسترول بد خون(LDL) و افزایش جذب کلسترول خوب(HDL)

* کاهش فشارخون در افراد مبتلا به فشار خون بالا

* جلوگیری از سرطان های سینه، پروستات و سرطان های دستگاه گوارش

* جلوگیری از تصلب شرایین و بسته شدن عروق

* جلوگیری از بروز سکته قلبی

* جلوگیری از بروز آب مروارید

* شفافیت و لطافت پوست به دلیل غنی بودن از ویتامین E

* مناسب برای سرخ کردن به دلیل مقاومت بالای حرارتی

* کاهش ابتلا به بیماری پارکینسون

* جلوگیری از بیماری های مفصلی و آرتروز

* خواص آنتی اکسیدانی فوق العاده به دلیل وجود دو ماده شیمیایی sesamol و sesamin. آنتی اکسیدان ها با رادیکال های آزادی که به سلول ها آسیب می رسانند و به روند پیری سرعت می بخشند مقابله می کند.

* ویتامین E موجود در آن از بیماری آلزایمر جلوگیری می کند.

* روغن کنجد تحریک پذیری غشاء مخاطی را کم می کند. این روغن برای درمان سرفه، یبوست، آرتریت و پوست خشک توصیه می شود.

* مصرف مرتب آن اضطراب را کاهش می دهد، گردش خون را تقویت می کند، مانع اختلالات عصبی می شود و سیستم دفاعی بدن را تقویت می کند.

* مصرف روغن کنجد، نشاط آور است، هوشیاری ایجاد می کند، دردهای مزمن و گرفتگی عضلات را کاهش می دهد.

* ویتامین E موجود در آن به رشد مو سرعت می بخشد.

* برای افرادی که از کم خونی و سرگیجه رنج می برند مفید است.

* مصرف موضعی این روغن، پوست را نرم و لطیف می کند.

* خاصیت ضدقارچی و ضدباکتریایی دارد.

* غرغره کردن آن، باکتری ها، از جمله باکتری های سرماخوردگی از بین می برد.

* محافظ طبیعی در برابر اشعه ی فرابنفش به حساب می آید.

* مانع شوره ی سر می شود.

* از پوست در برابر کلر موجود در آب استخر محافظت می کند.

* ماساژ با روغن کنجد انعطاف پذیری مفاصل را زیاد می کند.

* بریدگی ها و جراحت های سطحی را درمان می کند.

* پوست صورت به خصوص اطراف بینی را سفت می کند و مانع بزرگ شدن منفذهای پوستی صورت می شود.

* از بروز آکنه جلوگیری می کند.
روغن کنجد

خواص شیمیایی


ترکیب اسیدهای چرب روغن کنجد

روغن کنجد به گروه اسیدهای اولئیک – لینونیک متعلق است. این روغن کمتر از 15 درصد اسید چرب اشباع دارد که بیشترین آن پالمیتیک و استئاریک و بیش از 85 درصد مجموع اسیدهای چرب آن غیراشباع است. اسید اولئیک و اسید لینولئیک بیش از 80 درصد کل اسیدهای چرب روغن کنجد را تشکیل می دهند.

برخلاف روغن های گیاهی دیگر در این گروه، درصد اسید اولئیک روغن کنجد حدود 45 درصد و اسید لینولیک آن حدود 40 درصد از مجموع کل اسیدهای چرب آن می باشد.


استرول ها(sterols)

روغن کنجد در مقایسه با سایر روغن های گیاهی، مواد غیرقابل صابونی(حدود 2 درصد) بیشتری دارد. مواد غیرقابل صابونی شامل استرول ها، تری ترپن ها و تری ترپن الکل ها، توکوفرول ها و لیگنان های کنجد می باشد. روغن کنجد یکی از منابع غنی استرول های گیاهی(فیتواسترول) می باشد. فیتواسترول ها یا استرول های گیاهی رقیب کلسترول در جذب هستند. بنابراین مصرف فیتواسترول موجب کاهش کلسترول خون و در نتیجه جلوگیری از حملات قلبی و عروقی می شود.

فیتواسترول ها و به طور خاص بتا سیتوسترول، از رشد سلول های سرطان کولون، سرطان پروستات و سرطان سینه نیز جلوگیری می کنند.

توکوفرول ها(Tocopherols)

شهرت روغن کنجد به خاطر مقاومت در برابر اکسید شدن آن است. یکی از دلایل این مقاومت بیش از حد به خاطر وجود توکوفرول در این روغن است و میزان آن در روغن کنجد 1200 میلی گرم بر کیلوگرم است. گاما توکوفرول بیشترین میزان موجود در روغن کنجد را شامل می شود و پس از ان دلتا و الفا هستند که حدود 5 درصد توکوفرول موجود در روغن را شامل می شوند. در بین اقسام مختلف ایزومرهای توکوفرول، گاما توکوفرول قوی ترین آنتی اکسیدان موجود در روغن ها می باشد.

روغن کنجد تحریک پذیری غشاء مخاطی را کم می کند. این روغن برای درمان سرفه، یبوست، آرتریت و پوست خشک توصیه می شود

این خاصیت آنتی اکسیدانی، ماندگاری این روغن را در برابر حرارت در مقایسه با روغن های دیگر بسیار افزایش داده است. مقاومت اکسیداتیو روغن کنجد در برابر حرارت 110 درجه سانتی گراد 17.5 ساعت می باشد که این روغن را در دسته روغن های با مقاومت بالا قرار می دهد. همچنین نقطه دود این روغن 226 درجه سانتی گراد می باشد. شایان ذکر است مقاومت حرارتی روغن های مخصوص سرخ کردنی در همین دما حداکثر 14 ساعت می باشد. لذا از این روغن می توان در مصارف سرخ کردنی عمیق با طیب خاطر استفاده نمود.

نکته ی مهم

خواص ذکر شده در مورد روغن کنجد بدین معنا نیست که شما آزادید هر چه قدر که می خواهید از آن در طی یک روز استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که کالری همه ی روغن ها یکسان است؛ یعنی هر 5 گرم آن که معادل یک قاشق چای خوری می شود چیزی در حدود 45 کیلوکالری انرژی دارد. پس مراقب باشید تا با مصرف بی رویه ی آن دچار اضافه وزن و در پی آن دچار مشکلات و بیماری های مختلف نشوید.

روغن زیتون:

                            zeytoon 2.jpg (450×366)

ترکیبات موجود در روغن زیتون:

روغن زیتون "بکر" (از خمیر زیتون بدون اعمال حرارت حاصل می ‌شود که کاملاً خوراکی و رنگ آن زرد متمایل به سبز است) به عنوان یک محصول طبیعی از نظر کمی و کیفی بر اساس نوع و روش روغن ‌کشی، رسیدگی میوه، شرایط آب و هوایی و میزان بارندگی دارای ترکیبات متغیری خواهد بود. اما به طور کلی در روغن زیتون ترکیبات گلیسیریدی (روغنی)، هیدروکربن‌ها، توکرفرول‌ها، الکل‌ها، استرول، ترکیبات معطر و اجزای متعدد دیگری وجود دارند. اغلب این ترکیبات دارای خواص بیولوژیکی گوناگونی هستند.

در بین اجزای تشکیل دهنده ی روغن زیتون اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک و پالمتیک از نظر کمی بالاترین درصد را دارا هستند. مقدار زیاد اسید اولئیک نه تنها تأثیر زیادی در طعم روغن دارد، بلکه منبع ایده‌آلی برای تولید انرژی و عامل جلوگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی می‌ باشد. وجود اسید چرب ضروری لینولئیک در روغن زیتون متناسب با میزانی است که باید در غذای روزانه وجود داشته باشد.

بالا بودن مقدار ویتامین E و رنگدانه‌های کاروتنوییدی روغن زیتون و نسبت مناسب اسیدهای چرب غیر اشباع به اسیدهای چرب اشباع، در پایداری این روغن بسیار موثر است.

تقلبات در روغن زیتون

روغن زیتون به دلیل قیمت و ارزش بالای تغذیه‌ای، گاه به صورت تقلبی با روغن‌های معمولی و کم ارزش مخلوط و به بازار عرضه می شود. به همین منظور در طول سال‌های متمادی تحقیقات قابل توجهی در هر یک از زمینه‌های ممکن در مورد روغن زیتون انجام شده است. با این حال تشخیص روغن اضافه شده به روغن زیتون معمولاً به آسانی انجام نمی ‌شود، چرا که گاهی روغن اضافی را طوری انتخاب می ‌کنند که هیچ تغییری در شاخص‌ها (عدد یدی، عدد صابونی، تغییر ضریب شکست نور)  به وجود نیاید.

افزودن روغن‌های ارزان ‌تر مانند روغن ذرت، روغن‌های هیدروژنه و جامد، همچنین روغن زیتون تصفیه شده ( که مصرف خوراکی ندارد) و روغن تفاله ی زیتون به روغن زیتون بکر، اغلب به عنوان تقلب در روغن زیتون محسوب می شوند.

خواص درمانی زیتون

روغن زیتون دارای اسیدهای چرب غیر اشباع مونو (MUFA) و آنتی اکسیدان می باشد که باعث طول عمر و کاهش بیماری های مرتبط با مصرف روغن های اشباع می شود. بنابراین مصرف آن به جای روغن های اشباع و جامد فواید زیر را برای سلامتی بدن دارد:

* روغن زیتون سلامت شریان‌ها را تامین می‌ کند.

* مانع آسیب رساندن رادیکال‌های آزاد حاصل از چربی‌ها و روغن‌ها به سیستم‌ قلبی-عروقی می ‌شود.

* کلسترول خون و به خصوص نوع بد آن یعنی LDL را کاهش می‌ دهد، بدون اینکه که نوع خوب آن یعنی HDL کاهش پیدا کند.

*از مسموم و اکسیده شدن LDL کلسترول جلوگیری می‌ کند.

* مانع رسوب پلاک ‌ها در جدار شریان شده و در نتیجه مانع تنگ شدن شریان‌ها می ‌شود.

روغن بادام:


روغن بادام را از انواع دانهٔ بادام تهیه می‌کنند. این روغن همان اولئات گلیسریل است که بوی ملایمی داشته و مزه آجیل می‌دهد. این روغن در الکل نامحلول است، اما در کلروفرم یا اتر کاملاً حل می‌شود. این روغن، جانشین خوبی برای روغن زیتون می‌باشد. از روغن بادام در تهیهٔ مارزیپان، نوقا، ماکارونی و همچنین انواع دسر استفاده می‌کنند. بادام، ۳۵ درصد ویتامین E دارد و میزان چربی‌های اشباع نشدهٔ آن بسیار بالاست. این نوع چربی قادر است که میزان کلسترول LDL را کاهش دهد.

 برندهای روغن :

 روغن آفتاب ، روغن جهان ، لادن ، اویلا ، روغن قو ، ورینا ، بهار ، نینا ، ورامین ،روغن نباتی ناب (سهامی عام)

روغن نباتی گلنار (سهامی خاص)، روغن آفتاب گردان سوزان،


+ نوشته شده در  پنجشنبه سی ام آذر 1391ساعت 14:58  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

عدد یدی روغن ها :

اندیس یدی عبارت است از گرم ید جذب شده توسط 100 گرم از نمونه روغن و یا چربی. این اندیس نشان دهنده تعداد پیوند های دوگانه موجود در نمونه آزمایش است،(اندیس یدی درجه غیر اشباعیت روغن ها و چربی هاست). در روغن هایی که حالت نرم و مایع دارند، اندیس یدی آن ها بالاست. چنین روغن هایی مستعد فساد اکسیداسیونی هستند به همین دلیل برای غلبه بر این مشکل در صنعت، روغن را هیدروژنه می کنند.
طبق استاندارد کشور ما حداقل اندیس یدی روغن های هیدروژنه شده معادل 75 می باشد. بنابراین به منظور کنترل فرآیند هیدروژناسیون در مراحل مختلف هیدروژنه کردن اندیس یدی نمونه ها اندازه گیری می شود. جهت اندازه گیری یدی از هالوژن ها استفاده می شود.همچنین اندیس یدی رابطه مستقیم با رفراکت و رابطه عکس با نقطه ذوب دارد.با اکسیداسیون نسبت مستقیم دارد به گونه ای که هرچه غیراشباعیت بالا باشد میزان حساسیت به اکسیداسیون بالاتر خواهد بود.
برای اندازه گیری عدد یدی روش های متفاوتی وجود دارد ازجمله:روش هانوس،هوبل،ویجز،کوفمن و...اشاره نمود.در روش ویجز از مونوکلرید استفاده شده که نسبت به مونو برومید فعال تر است، لذا روش ویجز از هانوس دقیقتر است و ما نیز در ازمایشگاه از این روش استفاده کرده ایم.


روش کار :

5/0 گرم روغن ،  10CC اتانول ، 15CC محلول هانوس داخل ارلن در داری ریخته  به مدت 30 دقیقه در تاریکی قرار دادیم سپس 10CC آب مقطر ، 10CC پتاسیم یدید و 1CC چسب نشاسته اضافه کرده و آنرا با تیو سولفات سدیم 0/1 N تا از بین رفتن رنگ تیره تیتر میکنیم بار دیگر آزمون را برای شاهد تکرار کرده و تنها 0/5CC روغن را اضافه نمی کنیم

V1= 30             V2= 8/6               W= 0/5

عکس قبل از تیتراسیون :

عکس بعد از تیتراسیون


آزمون سوکسله :

دومین ماده غذایی مهمی کهوجود دارد چربی می باشد .

اساس کار آزمون سوکسله :

در این روش چربی موجود در دانه روغنی با استفاده از حلال و دستگاه سوکسله استخراج می شود. دستگاه سوکسله از سه قسمت بالن ته گرد ، استخراج کننده و مبرد تشکیل شده است.

حلال : معمولا از پترولیوم اتر (نقطه جوش 40-60 درجه سانتی گراد) و یا هگزان میتوان استفاده کرد.
دستگاه سوکسله:سه قسمت میباشد

استخراج کننده: قسمتی است که نمونه مورد آزمون داخل آن قرار گرفته و تماس حلال با نمونه جهت استخراج چربی در این قسمت انجام میشود.در دیواره جانبی استخراج کننده دو ردیف لوله باریک تعبیه شده است که عمل تخلیه حلال در حین عملیات (سیفون )را انجام میدهد.
مبرد: حلالی که در اثر حرارت تبدیل به بخار شده است در این ناحیه تقطیر شده و به قسمت استخراج کننده باز میگردد.
بالن: ظرفی است که حلال در داخل آن قرار گرفته و در اثر حرارت تبدیل به بخار شده و به قسمت های فوقانی سیستم حرکت مینماید.

مکانیسم استخراج :

حلال در اثرحرارت تبخیر می شود و از بالن وارد مندانسور می شود و پس از تبخیر قطره قطره روی کارتوش می چکد  به این ترتیب به تدریج چربی موجود در نمونه وارد حلال می شود. وقتی حجم حلال در اکسترکتور به حد معینی رسید حلال به داخل بالن رفلاکس می شود و مجددا سیکل بعدی استخراج آغاز می شود مجددا حلال تبخیر می شود اما روغن در بالن باقی می ماند در نهایت روغن باقی مانده در بالن را لز طریق وزنی محاسبه می کنیم . استفاده از کارتوش به این دلیل است که مواد جامد وارد حلال نشوند رطوبت اولیه دانه های روغنی در عملیات استخراج ایجاد مشکل می کنند بنابراین دانه های روغنی را ابتدا خشک می کنند.

Ø      سیستم سوکسله برای دانه های گران قیمت استفاده می شود.


خصوصیات حلال در سیستم سوکسله چیست ؟

1-  به نمونه آسیب نمی رساند                    

2-  با حداقل دما تبخیر می شود.         

3-  نباید سمی باشد ، صرفا چربی را در خود حل کند      

    4- با چربی واکنش ندهد    

        5- خوردگی ایجاد نکند  

 6- حلالیت بالا در حرارت کم داشته باشد         

   7- ویسکوزیته کمی داشته باشد تا به سرعت در دانه های روغنی نفوذ کند

 8- گرمای نهان تبخیر و تقطیر کم داشته باشد 



روش کار :

5 گرم دانه روغنی زا داخل کاغذ صافی وزن کرده سپس کاغذ صافی را تا کرده و در داخل قسمت استخراج کننده قرار می دهیم دستگاه سوکسله را وصل کرده ورودی و خروجی آن را کنترل می کنیم سپس آنقدر حلال غیر قطبی اضافه می کنیم تا یک مرتبه از داخل آن به داخل بالن سیفون کند سپس جریان آب را برقرار کرده و به مدت 3 ساعت آنرا حرات می دهیم در پایان این زمان کاغذ صافی و نمونه را داخل آون خشک کرده و وزن آن را به دست می آوریم .


                                 M2   -  M1

           ------------------- ×  100 =                 =  درصد روغن



بارکد :

بارکد چیست؟

بارکد - به زبان ساده می توان گفت: مجموعه ای از میله ها یا خطوط سیاه رنگی که معمولاً بر روی زمینه ای سفید چاپ می شود و به وسیله آن از کالای خریداری شده شناسایی لازم به عمل می آید و قیمت آن مشخص می شود و اگر به دنبال تعریف دقیق تری هستید، باید گفت:
بارکد عبارت است از انتقال داده ها از طریق امواج نوری. آنها مجموعه ای از خطوط میله ای موازی با عرضهای گوناگون (پهن و نازک)هستندکه اندازه هر خط معنا و مفهوم خاصی برای دستگاه بارکدخوان دارد.
در حقیقت دستگاه بارکدخوان ماشینی است که اطلاعات را به شکل بصری بر روی صفحه نمایش می دهد.

انواع بارکد
بارکدها از نظر شکل و ترکیب قرار گرفتن خطوط استانداردهای مختلفی دارند مثل EAN13 , CODE 39 ,CODE 128, EAN 128 ,PDF 417  . . . که هرکدام کارایی خاصی دارند و مهمترین آنها EAN 13  میباشد. در ذیل به معرفی چند نماد (Symbology) بارکد می پردازیم :
1-    نماد EAN 13
این نماد یکی از مهمترین نوع بارکد می باشد و در جوامع مختلف استفاده زیادی از آن میشود . این نماد در حقیقت نوعی شناسنامه آن کالا محسوب می شود و دربر گیرنده کد کشور- کد شرکت - کد محصول و کد کنترل (چک دجیت ) میباشد. و از یک استاندارد جهانی پیروی میکند .
2-    نماد CODE 128
این نماد یک نماد با چگالی بالا است و طول متغییر دارد که همه مجموعه کارکترهای اسکی را رمز می کند . این نماد دارای 2 فرم چک کردن خطا است که آنرا یک بارکد با ثبات می سازد وبسیار فشرده تر و انعطاف پذیرتر از Code 39  است.
 کاربردها :
متداولترین کاربرد این نماد در برچسبهای حمل و نقل است وبرای کارتهای شناسایی نیز استفاده میشود . کاربردهای دیگر آن عبارتند از :
v      حمل ونقل اتومبیل
v      لجستیک
v      نشانه گذاری کالاها
v      استوانه گاز و . . .
در شکل زیر یک مثال از ساختار CODE 128 نشان داده شده است.
مزایا :
این نماد یکی از کاراترین بارکدهای چند منظوره است . می توان با هر نوع داده استفاده شود و بارکد را در یک فضای کو چک با استفاده از تکنیک فشرده سازی رمز نگاری کرد.
 محدودیتها :
 با دارا بودن چگالی بالا، این نماد نمی تواند به آسانی با استفاده از اسکنرهایی با وضوح تصویر پایین خوانده شود.
3-    نماد EAN 128
این نماد فرم خاصی از Code 128 است که برای کالاهای مختلف در تجارت و صنعت کاربرد دارد و می توان توسط آن بیش از یک فیلد را در بارکد رمز گذاری کرد.
 برای رمز کردن فیلد داده های مختلف در یک بارکد ، نماد  EAN 128  از استاندارد بین المللی شناساگرکاربردها (Application Identifiers (AI)) استفاده می کند . در شکل زیر نمایی کلی از این نماد آورده شده است.
موارد استفاده از بارکد

بکارگیری بارکد در مدیریت انبارها
استفاده از بارکد جهت مدیریت و کنترل گردش کالا در انبارها میتواند مزایای زیر را در بر داشته باشد:
  • ثبت ورودها و خروج ها (اسناد رسید و حواله انبار) به صورت غیر دستی
  • سرعت و دقت بالا در جمع آوری و ورود اطلاعات مربوط به گردش کالا در انبار
  • امکان اختصاص یک کدسریالی برای هر واحد از کالا
  • کنترل گردش و موجودی انبار براساس کد - لات و سریال
  • ایجاد امکان ردیابی هر کالا بر اساس شماره سریال
  • به حداقل رساندن خطاهای عملیاتی و اطلاعاتی
  • امکان دسترسی به کلیه اطلاعات کالا به صورت On-Line، بدون خطا و با سرعت بالا
  • امکان تهیه برگه های خروجی کالا به صورت اتوماتیک و سریع
  • امکان بهره گیری دقیق از روشهای FIFO و LIFO در نحوه ترخیص محصولات از انبار
  • انبار گردانی بسیار سریع و آسان با استفاده از دستگاه پرتابل
  • امکان تعریف شرایط جایگذاری کالاهای خاص در موقعیت های خاص انبار
بکارگیری بارکد در جمع آوری اطلاعات تولید
استفاده از بارکد در خطوط تولید، باعث به وجود آمدن سیستم اطلاعاتی لحظه‌ای و اطلاعات آماری مفیدی می‌شود که از آنها در بهبود و کنترل عملیات خط تولید استفاده می‌شود. به‌طور مختصر می‌توان مزایای ذیل را در این ارتباط نام برد:
  • تعیین آمار تولید هر قسمت
  • اطلاع از موجودی در حین تولید
  • ثبت دقیق زمان و افراد مؤثر در انجام کارها
  • زمانسنجی اتوماتیک کارها
  • براورد دقیقتر میزان بهره‌وری به منظور کمک به نظام بهره‌وری و پاداش
  • کاهش میزان خطاها و به دنبال آن کاهش ضایعات
  • تعیین مقدار تولید لحظه‌ای و براورد استفاده از منابع
  • آگاهی از زمان‌های دقیق و عملیات انجام شده در هر نوبت کاری
  • آگاهی از زیر عملیات انجام شده
  • انتقال سریع و لحظه‌ای اطلاعات بین قسمت‌های مختلف تولید
  • شناسایی قطعات و عملیات انجام شده بر روی آنها، در طول فرایند تولید
  • کمک به بالانس خط تولید
  • ردیابی محصول
  • اطلاع از میزان پیشرفت کارها بر روی محصول نهایی
بکارگیری بارکد در ردیابی محصول
با استفاده از بارکد امکان ردیابی محصول فراهم آمده و کنترل کیفیت محصول و امکان پیگیری نقصان کیفی راحت‌تر می‌شود. شماری از مزایای استفاده از بارکد برای ردیابی محصول عبارتند از:
  • امکان ردیابی محصول از لحاظ مواد و قطعات تشکیل دهنده آن (مانند بچ‌های تولیدی)
  • امکان ردیابی محصول از لحاظ عملیات انجام شده بر روی آن (مانند عملیات کنترل کیفی)
  • امکان ردیابی محصول از لحاظ افراد مؤثر در تولید یا جابجایی آنها (مانند پرسنل تولید)
  • امکان ردیابی محصول از لحاظ زمان‌های انجام کار بر روی آن (مانند تاریخ مونتاژ قطعات)
  • امکان ردیابی خواص مشترک بین محصولات مختلف (مانند تشخیص خرابی یک دسته تولیدی از طریق شکایت یک مشتری)
  • امکان کنترل سیستم‌های حمل و نقل (مانند کامیون‌ها و رانندگانی که کالا را تحویل گرفته‌اند)
  • پیشگیری از ارسال اشتباه کالاها (به لحاظ کنترل‌های بیشتر در زمان بارگیری)
+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم آذر 1391ساعت 16:48  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

Peanut Products and Peanut Oil


چربيها و روغن ها نقش مهمي در طعم،عطر،بافت و كيفيت تغذيه اي غذاها دارند.چربيها و روغن ها ممكن است از اجزاي اصلي ماده غذايي باشند مثل دانه هاي روغني،كره و ماهي هاي پرچرب يا هنگام تهيه به غذا افزوده شوند مثل چيپس.چربيها ممكن است خالص باشند يا حاوي ويتامين ها،مواد معدني،پروتئين يا كربوهيدرات باشند.منبع،ميزان و سلامت چربي نقش مهمي در سلامت و كيفيت غذا دارد.

فساد اكسيداتيو:

اكسيداسيون چربيها از مهمترين عوامل فساد و تخريب مواد مغذي موجود در آن مي باشد.فساد اكسيداتيو روغن سبب ايجاد طعم وعطر نامطلوب و تخريب جزيي يا كامل ويتامينها و ديگر مواد مغذي از طريق واسطه هاي شيميايي در مراحل مختلف اكسيداسيون مي شود.چربي اكسيد شده با پروتئين ها و كربوهيدرات ها واكنش داده و تغييرات شيميايي مهمي در غذا ايجاد مي كند.مراحل اكسيداسيون شامل سه مرحله آغازين،توسعه و پاياني است.از آنجا كه مواد توليدي در هريك از اين سه فاز در طول زمان افزايش و كاهش مي يابد با اندازه گيري آنها نمي توان به دقت مرحله اكسيداسيون را تشخيص داد.در واقع ميزان مواد توليدي فرار به تدريج كم مي شود.

در مرحله آغازين،مولكول اكسيژن با اسيدهاي چرب غيراشباع توليد هيدروپراكسيد و راديكال هاي آزاد مي كنند.اكسيدكننده هاي شيميايي،فلزات مثل آهن و مس و آنزيم ليپواكسيژناز براي شروع اين مرحله ضروري اند.گرما و نور روند اكسيداسيون را در اين مرحله تسريع مي كنند.ميزان چربي غذا،شرايط نگهداري (بسته بندي،گرما،نور)،تماس اكسيژن با سطح ماده غذايي،غلظت مواد محرك و شروع كننده مثل ليپواكسيژناز،نگهدارنده ها و آنتي اكسيدانها در ميزان اكسيدشدن موثرند.هيدروپراكسيد و راديكال هاي آزاد سپس با ديگر مولكولهاي چربي واكنش مي دهند.

به مرحله دوم كه اكسيداسيون توسط محصولات شيميايي توليد شده در مرحله قبل ادامه مي يابد اتواكسيداسيون گويند.

در مرحله پاياني هيدروكربنها،آلدهيدها و كتن ها توليد مي شوند.

درطي سه فاز اكسيداسيون چربيها مواد مختلفي توليد مي شوند كه به ترتيب توليد شامل پراكسيد، آلدهيد، اسيدهاي آلي ،كتوگليسريد ،هيدروكسي گليسريد مي باشند.

وقتي بين دو پيوند دوگانه يك گروه متيلن ( CH2 ) قرار دارد در شرايط مناسب يك اتم هيدروژن از كربن اين گروه جدا و پيوند دوگانه به آن منتقل مي شود و كربن قبلي بصورت يك راديكال آزاد ابتدا با اكسيژن تركيب و پراكسيد و سپس با هيدروژن تركيب و هيدروپراكسيد مي سازد.از تجزيه هيدروپراكسيد،آلدهيد و كتن ايجاد مي شود.


R + O2 ------> ROO0

ROO0 +RH------> ROOH +R0

اسید الی-محصول نهایی:

             R _ C// _ H                     

ROOH ------>                        -----> RCOOH

                        R _ C// _R                     



R0 + R0 ------> R _ R

R0 + ROO0 -------> ROOR

ROO0 + ROO0 -------> RO + R

آزمايشات تشخيصي:

آزمونها به دو دسته تست هاي پيشگويي كننده و تست هاي شاخص تقسيم مي شوند.تست هاي پيشگويي كننده،پايداري چربي يا محصولات پاياني را اندازه مي گيرند.در اين آزمون ها كيفيت محصول و اثربخشي نگهدارنده ها را اندازه گيري و تاريخ انقضا محصول تخمين زده مي شود.تست هاي شاخص كميت فساد را اندازه مي گيرند.اندازه گيري انديس پراكسيد كه از تست هاي شاخص مي باشد استفاده گسترده اي دارد.در اين آزمون غلظت پراكسيد و هيدروپراكسيدهاي تشكيل شده در مرحله آغازي اندازه گيري مي شود و بر حسب ميلي اكي والان پراكسيد در هر كيلوگرم چربي بيان مي گردد.بدليل ساكن نبودن پراكسيد دستكاري نمونه ها هنگام آزمايش بايد با دقت صورت گيرد.تهيه يك راهنماي اختصاصي ارتباط انديس پراكسيد و فساد مشكل است.انديس پراكسيد بالا شاخص فساد چربي است اما مقادير متوسط ممكن است نتيجه كاهش پراكسيد پس از افزايش مقدارآن باشد.آلدهيدهاي اشباع توليد شده در مرحله پاياني با 2thiobarbituricacid واكنش داده و رنگ قرمز آن با روش اسپكتروفتومتري تشخيص داده مي شود.اگر انديس پراكسيد و تست TBA پايين باشند مولكولهاي گليسريد و محصولات آلدهيدي غيرفرار در واكنش با Anisidine تشخيص داده مي شوند.انديس هگزانال با روش گازكروماتوگرافي براي تعيين ميزان هگزانال كاربرد دارد.گرچه اسيدهاي چرب آزاد يا انديس FFA براساس اولئيك اسيد يا اسيدلوريك شاخص فساد هيدروليتيك هستند اما چون در مراحل فساد اكسيداتيو نيز اين اسيدها توليد مي شوند مي توان از اين انديس نيز بهره گرفت.


مجموع تست هاي انديس پراكسيد،اسيدهاي آزاد و نظر كارشناسي در باره ويژگيهاي ارگانولپتيك روغن تاحد زيادي قابليت مصرف روغن را مشخص مي كنند.پراكسيدها قادرند بطور برگشت ناپذير موجب تخريب پروتئين هاي سلولي و درنتيجه دژنراسيون و نكروز سلول ها شوند.از طرفي افزايش ميزان پراكسيد شرايط را براي ورود به مرحله اتواكسيداسيون(مرحله توسعه) فراهم مي كند بنابراين انديس پراكسيد حداكثر2با درنظر گرفتن تاريخ انقضا محصول ،شاخص روغن سالم در نظر گرفته شده است .درهر حال شرايط توليد،بسته بندي،نگهداري و مصرف روغن مهمترين عوامل حفظ سلامت روغن مي باشند.

اندازه‌گيري عدد پراكسايد (Peroxaide value):


تعيين كيفيت چربي، بررسي فساد اكسيداتيو، اندازه‌گيري ميزان پراكسيد در روغن و بررسي كهنگي روغن.

* در روغن غير اشباع اهميت دارد.

* در روغن خيلی کهنه، هيدروپراكسيد به مواد ديگري نظير استون، آلدئيد و الكل تجزيه مي‌شود و بنابراين اگر اين آزمايش با تاخير انجام شود به دليل كاهش ميزان عدد پراكسايد، ارزش تشخيصی نخواهد داشت.

وسايل و مواد لازم:

بشر، پيپت، دستگاه تيتراسيون، مگنت، مزو.

يديد پتاسيوم اشباع، آب مقطر، معرف چسب نشاسته، اسيد استيك، كلروفرم، تيوسولفات سديم 1/0 نرمال.


1) 5 گرم از نمونه روغن را توزين مي‌كنيم.

2) 30 ميلي ليتر از محلول (( اسيد استيك + كلروفرم )) كه به نسبت 3 به 2 يا 3 به 1 درست شده است را به نمونه روغن اضافه مي‌كنيم.

3) 5/0 ميلي ليتر يديد پتاسيم اشباع (KI) به ظرف بالا اضافه مي‌كنيم.

4) سپس ظرف را به مدت 1 دقيقه در تاريكي (كابينت تاريك) مي‌گذاريم.

5) پس از طي شدن مرحله تاريكي، 30 ميلي‌ليتر آب مقطر را به ظرف بالا اضافه مي‌كنيم.

6) چند قطره معرف چسب نشاسته (محلول نشاسته) كه مي‌تواند يك يا پنج درصد باشد را به ظرف اضافه مي‌كنيم.

7) نمونه آماده شده را كه رنگ تيره‌اي دارد با تيوسولفات سديم 1/0 نرمال تيتر مي‌كنيم تا بي‌رنگ شود.

* براي حذف مقدار يدي كه KI آزاد مي‌كند از شاهد استفاده مي‌شود كه اين اختلاف از بين برود.

* شاهد بدون روغن است و آن را هم تيتر مي‌كنيم؛ معمولا شاهد 1/0 الي 2/0 ميلي ليتر تيوسولفات مصرف مي‌كند، در غير اين صورت و اگر بيشتر شد كار ايراد دارد. مقدار تيوسولفات مصرف شده توسط شاهد را از مقدار مصرف شده توسط نمونه كم مي‌كنيم.

براي محاسبه پراكسايد از فرمول زير استفاده مي‌شود:

(ميزان تيتراسيون = مقدار تيوسولفات مصرف شده توسط شاهد - مقدار تيوسولفات مصرف شده توسط نمونه روغن)


Proxid value= ( S – B ) * N * 1000


Proxid value= ( 0-90.8 ) * 0.1 * 1000


S: حجم تيوسولفات مصرف شده توسط نمونه روغن.

B: حجم تيوسولفات مصرف شده توسط شاهد.

N: نرماليته تيوسولفات.

W: وزن نمونه.

* اگر حجم تيوسولفات مصرفي (S) كمتر از 5/0 ميلي‌ليتر بود از تيوسولفات 01/0 نرمال استفاده مي‌كنيم.

ROOH + 2 KI ® I2 + 2 KOH + RO (oxidized peroxide)

* تيوسولفات سديم  Na2S2O3 ؛ يك ماده آبدار است و 5 مولكول آب دارد.

* تيوسولفات سديم  يك ماده يك ظرفيتي است با وزن مولكولي 18/ 248 .

* تيوسولفات براي يدومتري بكار مي‌رود و يد را تيتر مي‌كند.

Na2S2O3 + I2 ® 2 NaI + S2O3 (sufur trioxide)

+ نوشته شده در  دوشنبه بیستم آذر 1391ساعت 18:15  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

فساد روغنها(RANCIDITY):

به اکسیداسیون روغنها اطلاق میگردد. واکنش اکسیژن با اسید های چرب غیر اشباع باعث تخریب و فساد چربیها و روغنها میگردد. روغن فاسد بوی نامطبوع و طعم تندی دارد. مصرف روغنهای فاسد شده موجب بیماریهای کرونری قلب، تصلب شرایین(سخت شدن رگها) و پیری زودرس میگردند. روغن فاسد شده سرطانزا بوده و اغلب مواد مغذی خود را از دست داده است.

نکته: هر چه میزان اسیدهای چرب غیر اشباع به ویژه غیر اشباع چند گانه در یک روغن بیشتر باشد (همان امگا 3 و6)، فسادپذیری آن روغن بیشتر خواهد بود.

نکته:روغنهایی که ظاهری کم رنگ دارند دیرتر از روغنهای تیره تر فاسد میشوند.

نکته:روغنهای تصفیه نشده زودتر از روغنهای تصفیه شده فاسد میشوند.

نکته: روغنهای آفتاب گردان، دانه کتان و گلرنگ زودتر از روغنهای زیتون و کانولا فاسد میشوند.

نکته: حضور آنتی اکسیدان در روغنهای خوراکی روند فساد را کند میکند. مثل ویتامین E.

نکته: نور، گرما و اکسیژن سه عامل مهم در فساد روغنها میباشند.

نکته:میزان حل پذیری اکسیژن در روغنها هشت برابر بیشتر از حل پذیری آن در آب است.

نکته:روغن فاسد شده و تند شده حاوی رادیکال های آزاد است که سرطانزا میباشد.

خصوصیات روغن فاسد:

1.تغییر نقطه ذوب

2.تغییر رنگ (تیره تر)

3.عطر و طعم (تندتر)


5.دود کردن

نحوه نگه داری روغنها:

چربی ها و روغن ها از مهمترین اجزای غذای انسان به شمار می روند و همه ما هر روز مقادیری از این ماده غذایی را مصرف می كنیم. چربی ها در تمام سلول‌ها و بافت های بدن وجود داشته و نقش حیاتی در غشای سلولی ایفا می‌كند، همچنین چربی‌ها به صورت پوشش و لایه محافظ در اطراف بعضی از اعضا و اندام‌های بدن یافت می شود.

▪ یكی از مسایلی كه در مورد روغن ها و چربی ها بسیار حائز اهمیت است، مساله فساد آنهاست. هوا ( اكسیژن)، رطوبت، نور، درجه حرارت، كاتالیزورها و برخی آنزیم‌ها از عوامل اصلی فساد روغن‌ها و چربی ها هستند :

۱) هوا ( اكسیژن : )
هرگاه روغن‌ها و چربی‌ها در معرض هوا قرار گیرند، اكسیده می‌شوند كه این عمل سبب ایجاد طعم نامطلوب در روغن ها و چربی ها می شود.هر اندازه درصد اسیدهای چرب غیر اشباع در روغن بیشتر باشد، بیشتر در معرض خطر اكسیداسیون قرار می‌گیرند.

۲) رطوبت :
میزان رطوبت در روغن ها وچربی ها كم است بنابراین میكروب‌ها كمتر می توانند موجب فساد آنها شوند. وقتی مقدار كمی رطوبت وارد روغن‌ها شود سرعت فساد آنها بیشتر می‌گردد.

۳) نور :
ازجمله عواملی كه به شدت سبب تغییر طعم و رنگ در چربی‌ها و روغن‌ها می‌شود، نور است لذا مناسب است كه این مواد در معرض مستقیم نور قرار نگیرند.

۴) درجه حرارت :
از عوامل مهم دیگری كه در فساد روغن‌ها و چربی‌ها نقش دارد، درجه حرارتی است‌كه در آن قرار دارند. لذا در هنگام پخت مواد غذایی ، استفاده از درجه حرارت بالا سبب تغییر رنگ و طعم در روغن و خروج دود آبی و سپس دود سیاه می شود كه نشانه فساد روغن است.همچنین قرار دادن چربی‌ها و روغن‌ها در كنار شعله گاز سبب تسریع در فساد آنها می شود. 

● تند شدن چربی ها و روغن ها

عموما هر تغییری در روغن ها ایجاد شود كه طعم نامطلوب تولید كند ،به آن <تند شدن> می گویند. البته این تند شدن با توجه به عامل تغییر درطعم متفاوت است. چنانچه فساد ناشی از اكسیداسیون (شیمیایی یا میكروبی) باشد، به آن تند شدن اكسیداتیومی می‌گویند.

فلزات، اشعه، رطوبت و میكروب‌ها اكسیداسیون چربی‌ها و روغن ها را تسریع می‌كنند.

همچنین گاهی میكروب‌ها رنگدانه‌هایی تولید می‌كنند كه در چربی محلول بوده و داخل آن نفوذ می‌كنند كه این عمل سبب تغییر رنگ در چربی می‌شود. در برخی مواقع چربی‌ها توسط میكروب‌ها هیدرولیز و یا اكسیده می شوند.

همچنین باید گفت مواد غذایی چرب به‌طور معمول رطوبت تقریبا پایینی دارند كه این شرایط برای رشد كپك ها نسبت به سایر میكروب ها شرایط مناسب تری است. كپك ها با تجزیه روغن‌ها و چربی‌ها سبب تند شدن و فسادآنها می‌شوند.

فساد هیدرولیکی روغنها:

CH2OCOR1                                                                CH2OH

CHOCOR2                   + H2O     ------>        CHOH     + 3FFA

CH2OCOR3                                                                CH2OH

.چون این واکنش برعکس اتفاق می افتد پس مضر است.

.اگر انزیم لیپاز داشته باشیم این واکنش سریعتر انجام میشود.(روغنهای خام تصفیه نشده مثل روغن زیتون تصفیه نشده انزیم لیپاز دارند پس دود میکنند)

علت اتش گرفتن روغن چیست؟

(بخاطر واکنش بالا که گلیسرول اتش میگیرد، اگر به یک روغن خیلی داغ اب اضافه کنیم واکنش به سرعت پیش رفته و گلیسرول و اسید چرب فرار اتش میگیرند)

نقطه اشتعال اول(FLASH POINT):
درجه حرارتی است که در آن در بالای روغن تراکم مواد فرار به حدی ميرسد که شعله های باريکي پديدار ميگردند, اما شعله پايدار نميباشد, نقطه اشتعال در اغلب روغنها 320 درجه سانتی گراد است.

نقطه اشتعال دوم(FIRE POINT):
درجه حرارتی است که روغن کاملاً مشتعل گرديده و برای چند ثانيه شعله ور ميگردد. نقطه اشتعال دوم در اغلب روغنها 400 درجه سانتی گراد ميباشد.

نکته: هرگز برای خاموش کردن روغن شعله ور از آب استفاده نکنيد. چراکه آتش بيشتر گسترش يافته و روغن به اطراف پخش ميشود. برای فرونشاندن آتش يا درب ماهيتابه را بگذاريد و يا از جوش شيرين استفاده کنيد.

● نكاتی در ارتباط بامصرف چربی ها و روغن‌ها :

با توجه به تمام موارد فوق جهت نگهداری صحیح روغن ها و چربی ها باید به نكات زیر توجه نمود :

۱) هنگام خرید :
لازم است مشخصاتی بر روی ظروف بسته بندی روغن از هر جنسی كه باشند، درج شود. این مشخصات شامل نام تجاری كالا، نوع فرآورده، شماره پرونده ساخت كالا، شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت ، نام شركت سازنده و آدرس آن، شرایط نگهداری و مصرف ، تاریخ تولید و تاریخ انقضا است.

بر اساس دستور العمل اداره كل نظارت بر مواد غذایی، معاونت غذاو داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی از ابتدای سال ۸۳، روی بسته بندی انواع روغن های نباتی جامد هیدروژنه باید میزان اسید های چرب اشباع و اسید های چرب ترانس ذكرشود.
هرچه میزان اسیدهای چرب اشباع و اسیدهای چرب ترانس روغن نباتی جامد كمتر باشد، روغن مذكور بهتر و سالم تر است.

▪ هیچگونه آثار زنگ زدگی در روی قوطی آن مشاهده نشود .
▪ هیچگونه آثار نشت روغن در بسته بندی آن مشاهده نگردد.
▪ در محل مرطوب نگهداری نشده باشد.
▪ در معرض مستقیم نور قرار نگرفته باشد.
▪ در معرض حرارت و دمای بالا قرار نگرفته باشد.

۲) در منزل :
▪ به هنگام طبخ با روغن، از حرارت كم استفاده كنید.
▪ برای سرخ كردن از حرارت ملایم با مدت زمان كمتر استفاده كنید زیرا حرارت بیش از حد، سبب ایجاد بوی تند و زننده در روغن می‌شود.
▪ روغن سوخته بیماری زاست لذا از مصرف آن جدا خودداری فرمایید.
▪ روغن‌های مایع را حرارت ندهید مگر آنكه مخصوص سرخ كردن باشند.
▪ از مصرف مجدد روغنی كه حرارت دیده است پرهیز كنید.
▪ پس از هر بار مصرف ، در ظرف روغن را ببندید تا اكسیژن وارد آن نشود.
▪ اگر مقداری روغن از یك ظرف بزرگ مصرف شده باشد، برای جلوگیری از تند شدن آن بهتر است باقی مانده روغن را در ظرفی كوچكتر ریخته و در آن را كاملا ببندید تا روغن كمترین تماس را با هوا داشته باشد.
▪ روغن‌های مایع را به مدت طولانی در منزل نگهداری ننمایید.
▪ سس‌های سالاد و مایونز باید به علت دارا بودن چربی زیاد بویژه پس از باز شدن در یخچال نگهداری شوند.
امروزه روغن های گوناگونی در فروشگاه ها و مراكز خرید عرضه می شود ولی باید توجه داشت كه از هر روغنی باید برای مصرفی خاص استفاده نمود . به عنوان مثال روغن هایی كه مخصوص سرخ كردن هستند به دلیل بالا بودن آنتی اكسیدان های صنعتی در مقابل عوامل فساد روغن مقاوم تر بوده و به علاوه در اثر حرارت اعمال شده روی‌آنها‌مواد‌سرطان‌زا تولید نمی‌كنند. بنابر این می‌توان آنها را ۲-۳ بار استفاده نمود.‌

تعیین اسیدیته:

هدف:پیشرفت فساد هیدرولیکی روغن (اندازه گیری میزان اسید چرب)

20gr روغن (زیتون) ، 10cc اتانول ، 10 قطره فنل فتالئین را داخل ارلن ریخته بهم میزنیم، سپس با سود 0.1 نرمال تا ظهور رنگ صورتی کمرنگ ک 13 ثانیه پایدار باشد انرا تیتر میکنیم و با استفاده از فرمول زیر اسیدیته را حساب میکنیم.

28/2  . V  .  N     = اسیدیته     


28/2  .  0/1  .  5  =اسیدیته


+ نوشته شده در  جمعه نوزدهم آبان 1391ساعت 17:4  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

Olive Oil Pouring

وزن مخصوص چیست؟

ازلحاط تئوری ممکن است چگالی خاصیت فیزیکی مهمی نباشد اما از لحاظ اقتصادی،بسیار مهم است.زیرا محموله های روغن بر اساس وزن فروخته شده اما بر اساس حجم انذازه گیری می شوند و رابطه ی این دو نیز توسط چگالی یا وزن مخصوص تعریف می شود.این پارامتر برای تمامی روغن ها یکسان نبوده  و به ترکیب اسید چرب،ترکیبات کم مقدار موجود در روغن وهمچنین دما بستگی دارد.

وزن مخصوص نسبت وزن حجم معینی از یک جسم به وزن هم حجم آن آب مقطر در دماي 25 درجه سانتیگرادمی باشد.

عوامل موثر در وزن مخصوص روغن :

1- با افزایش وزن مولکولی یا طول زنجیره مولکولی اسیدهاي چرب ، وزن مخصوص کم می شود .

2- با افزایش درجه اشباعیت ، وزن مخصوص کاهش می یابد .

3- با افزایش دما ، وزن مخصوص کم می شود .

4- اکسیداسیون روغن وزن مخصوص را زیاد می کند .

*جهت تعیین وزن مخصوص از روش پیکنومتري استفاده می شود .

استاندارد وزن مخصوص تعدادی از روغن ها:

نوع روغن


سبوس برنج


پنبه دانه



وزن مخصوص

92/0- 91/0

92/0- 91/0






 پیکنومتر ظرفیست با حجم مشخص برای اندازه گیری دانسیته مایعات و جامدات.درب پیکنومتر دارای سوراخی برا ی خروج مایعات اضافی است. حجم پیکنومتر معمولا با سه رقم اعشار بر روی بدنه آن مشخص شده است. همچنین بر روی گلو و درب پیکنومتر عددی حک شده است. این دو عدد مشابه برای آن است که درب پیکنومتر با پیکنومتر های دیگر جابجا نشود. بدیهی ست در صورتیکه درب پیکنومتر جابجا شده باشد حجم حک شده بر روی بدنه پیکنومتر از درجه اعتبار ساقط است.

تعیین وزن مخصوص روغنها:

 مقدمه: وزن مخصوص، نسبت دانسیته یک ماده به دانسیته آب هم وزن خودش می باشد به همین خاطر بدون واحد و بعد است. وزن مخصوص روغن شاخص مناسبی است برای شناسایی وارزیابی نوع روغن و به علاوه برای شناسایی تقلب در روغن از این فاکتور استفاده می شود . برای اندازه گیری وزن مخصوص روغن از  پیکنومترpyk nometer)  استفاده می شود که پیکنومتر وسیله ای است برای تعیین چگالی وضریب انبساط یک مایع، متشکل از یک ظرف شیشه ای مدرج که گنجایش حجم معینی از یک مایع را در دمای معینی داشته باشد با توزین ظرف پر از مایع در دماهای مختلف تغیرات چگالی، ودر نتیجه انبساط ظاهری مایع را می توان معین کرد.

روش اجرای آزمون :

ابتدا وزن پیکنومتر خالی را با ترازو بدست می آوریم . باید توجه داشته باشیم که وزن پیکتومتر را به همراه درب آن اندازه میگیریم.سپس بوسیله یک پیپت پوآر دار روغن را به پیکنومتر منتقل کرده تا پیکنومتر از روغن پر شود سپس درب پیکنومتر را گذاشته تا روغن اضافی از پیکنومتر خارج شود و بعد روغن دور پیکنومتر را تمیز کرده و وزن آنرا بدست می آوریم .  

بار دیگر پیکنومتر را با آب مقطر پر کرده سپس در ب پیکنومتر را گذاشته تا آب اضافی از پیکنومتر خارج شود و بعد آب دور پیکنومتر را تمیز کرده و وزن آنرا با ترازو بدست می آوریم .

برای بدست آوردن وزن مخصوص روغن از رابطه زیر استفاده می کنیم :

وزن پیکنومترخالی ـ وزن پیکنومترپر از آب  / وزن پیکتومترخالی ــ وزن پیکنومتر پر از روغن=   SG


وزن پیکتومتر خالی = 25.22

وزن پیکنومتر پر از روغن = 66.93

وزن پیکنومتر پر از آب = 70.47

وزن مخصوص روغن پخت و سالاد = 0.92                                                                                     

  تفاوت چیپس معمولی با چیپس پرینگلز:

پرینگلز یک برند چیپس سیب زمینی است که اولین بار توسط شرکت P&G تولید و درسال 1968 به بازار عرضه شد. این برند در سال 2012 به شرکت معروف تولید کننده غلات صبحانه (کرن فلکس، ...) Kellogg واگذار شد و امروزه در بیش از 140 کشور جهان به فروش می رسد و درآمدی سالیانه معادل 1.4 میلیارد دلار به همراه دارد.

چیپس سیب زمینی پرینگلز اولین بار در اکتبر سال 1968 در ایالات متحده وارد بازار شد و حدود 7 سال بعد عرضه ان در سطح بین المللی شروع شد. حکایتهای مختلفی درباره نام پرینگلز شده است که یکی از آنها مربوط به شخصی به نام مارک پرینگلز می باشد که در سال 1937 روشی در فراوری سیب زمینی را در آمریکا به ثبت رساند و بعداً توسط شرکت P&G برای بهبود مزه سیب زمینی خشک شده و فراوری شده مورد استفاده قرار گرفت. قصه ای دیگر حاکی از آن است که 2 نفر از کارمندان بخش بازاریابی شرکت P&G در محلی به نام پرینگلز زندگی می کردند و چون از نظر آوا پرینگلز با پوتیتو (سیب زمینی) همخوانی داشته پیشنهاد این اسم مطرح گشته است..

داستان به وجود آمدن پرینگلس اینگونه آغاز شد که شرکت P&G تصمیم گرفت تا چیپس هایی با کیفیت عالی تولید کند که شکایتهای مصرف کنندگان درباره شکسته و خرد بودن چیپس ها، چرب بودن آنها، و کهنه و غیر کریسپی بودن آنرا را مرتفع سازد. در اواسط دهه 60 میلادی یکی از محققین شرکت بنام الکساندر لیپا توانست مزه مورد نظر را پیدا کند و شکل چیپس نیز که یک شکل هایپربولیک پارابولوید است توسط ژنه ولف که یک مهندس مکانیک و نویسنده رمانهای ساینس فیکشن و فانتازی بود طراحی شد.

نکته قابل توجه درباره چیپس پرینگلز این است که این محصول تنها محتوی 42% سیب زمینی است و بقیه آن از موادی چون آرد سیب زمینی، ذرت، برنج و.. تشکیل شده است که با روغن نباتی و امولسیفایر ترکیب شده است.به عبارتی در تهیه این نوع چیپس، از سیب زمینی خمیر مخصوصی تهیه می کنند. سپس، خمیر را تحت فشار قرار داده و از آن چیپس های یک اندازه و هم شکلی تهیه می کنند. سپس چیپس ها را سرخ می کنند. این چیپس ها از نظر ظاهری کاملاً یک شکل و یک اندازه هستند.همین موضوع باعث شده است که بقیه تولید کنندگان چیپس سیب زمینی پرینگلس را محکوم کرده اند که اصلا چیپس نیست و به همین دلیل در سال 1975 شرکت مجبور شد که به جای استفاده از لغت " چیپس " روی بسته های خود جمله " چیپس سیب زمینی تهیه شده از سیب زمینی خشک" استفاده کند.

شعار تبلیغاتی پرینگلس "once you pop, you just can’t stop" که به معنی "وقتی بازش کنی دیگه نمیتونی بس کنی" می باشد. این چیپس در مزه ههای متعددی به بازار عرضه می شود که مزه های اصلی آن شامل کلاسیک، نمک و سرکه، خامه ترش و پیاز، پنیر چدار، سس رنچ و سس باربکیو است. بعضی از مزه ها فقط در بعضی از بازارها عرضه می شوند مثلا کوکتل میگو، پنیری تند و ادویه ای، واسابی (خردل ژاپنی)، بیکن دودی و کاری فقط در بریتانیا و مزه پنیر ماتزارلا با سس مارینرا و فلفل هالوپینو فقط در آمریکا عرضه می شوند.

چیپس ساده پرینگلزچیپس پاپریکا کچاپ مزمز

روغنهای شفاف کننده:


روغن براق کننده به شکل مايع مي باشد که داراي مقاومت حرارتي بالايي نيز مي باشد. اين روغن داراي کاربردهاي زيادي است :
- براي براق کردن خشکبار استفاده مي شود که به دليل ماهيت آن ماندگاري آين محصولات را نيز افزايش مي دهد و باعث جلا و جذابيت اين محصولات مي شود. 
- سرخ کردن، به دليل مقاومت بالاي اين محصول در برابر اکسيداسيون و پليمريزاسيون گزينه بسيار مناسبي است.
- قابليت پمپ کردن واسپري کردن را دارد .
- خاصيت ضد چسبندگي در برخي محصولات مانند خشکبار، پاستيل و... رادارد.

Free Fatty Acid%
Red:1.0 max
Colour(Lovibond 5.25Cell)
Oxidative stability Rancimat, 120,hours
Peroxide value meqO2/kg


+ نوشته شده در  شنبه ششم آبان 1391ساعت 22:41  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

Agriculture Society

روغن چیست؟

به تمامی  مواد معدنی - گیاهی - مصنوعی  و همچنین چربی های گیاهی و حیوانی   لغزنه - قابل اشتعال و چسب ناک ( ویسکوز) که در دمای اتاق  به صورت مایع و یا مایع پذیر باشد ( اگر در دمای اتاق جامد باشد و به مایع تبديل نشود به آن چربی گویند!!) و در حلال های آلی مثل اتر حل شود ولی در آب حل نشود روغن میگویند که بطور گسترده ای در زندگی  روزمره از آن استفاده میشود بخصوص به عنوان سوخت و روان کننده.

روغن خوراکی از تصفیه آن دسته از چربی های گیاهی یا حیوانی تهیه میشود که در دمای اتاق مایعند. روغن گیاهیی را از دانه ها - بذرها و مغز میوه ها نهیه میکنند. با اینکه اکثر حیوانات دارای چربی میباشند و نه روغن ولی ماهی ها و عده ای دیگر از جانداران خونسرد  در بدن خود به جای چربی روغن تولید میکنند. روغن های عذایی را میتوان توسط بعضی از گیاهان خوش بو نمود. همچنین در مصرف روغن باید دقت نمود مثلا پیاز و سیری که در داخل روغن سرخ شده است یا باید تا هنگام مصرف داغ بماند یا در یخچال یا فریزر نگهداری شود در غیر اینصورت باعث مسمومیت می گردد. انواع روغن های گیاهی عبارتند از: روغن دانه انگور - روغن آفتاب گردان - روغن زیتون - روغن بادام - روغن کنجد و ....

چربی ترانس چیست؟

چربی‌های ترانس (trans fats) هنگام افزودن هیدروژن به روغن‌های مایع گیاهی (عمل هیدروژنه کردن)، برای بالابردن نقطه ذوب آنها (جامد کردن) جهت افزایش طول عمر و پایداری شان به وجود می‌آیند.

چربی‌های ترانس در روغن‌های شیرینی‌پزی، روغن نباتی جامد،مارگارین‌ها ، شیرینی‌‌جات، غذاهای حاضری، غذاهای سرخ شده مثل پیراشکی و سیب‌زمینی‌ سرخ‌کرده ، و سایر غذاهایی که با روغن‌های هیدروژنه ‌، پخته یا سرخ شده‌اند، یافت می‌شوند.

اغلب چربی‌های ترانس به صورت مصنوعی و هنگامی که تولیدکنندگان، روغن‌های مایع را به روغن‌های جامد مانند روغن شیرینی‌پزی یا مارگارین تبدیل می‌کنند، تشکیل می‌شوند.

مقدار کمی چربی ترانس به طور طبیعی و عمدتا در غذاهای با منبع حیوانی یافت می‌شود.

در ابتدا تصور می‌شد که چربی‌های ترانس، جایگزین سالمی برای چربی‌های حیوانی باشند، زیرا از چربی‌های اشباع‌نشده و عمدتا از روغن‌های گیاهی به دست می‌‌آیند. اما دانشمندان بعدها دریافتند که این چربی‌ها نه تنها سالم نیستند، بلکه هم کلسترول بد (LDL) را بالا می‌برند و هم کلسترول خوب(HDL) را پایین می‌‌آورند، و به این ترتیب خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی را افزایش می‌دهند.

چربی‌های ترانس غیر از تاثیر بر روی کلسترول خون، به علل دیگری برای قلب مضرند.

این چربی ها میزان تری‌گلیسرید‌ها (چربی دیگر موجود در خون) را بالا می‌برند. میزان بالای تری‌گلیسرید نیز در سخت شدن دیواره شریان‌ها ( تصلب‌ شرایین) که زمینه بیماری قلبی را فراهم می‌کند، موثر است.

چربی‌های ترانس، میزان لیپوپروتئین a (نوعی کلسترول LDL ) را در خون افزایش می‌دهند که احتمالا به طور مستقل خطر بیماری قلبی را بالا می‌برد.

چربی‌های ترانس همچنین باعث ایجاد التهاب در دیواره عروق می‌شوند و از این راه نیز در ایجاد پلاک‌های چربی و انسداد رگ‌های خونی قلب نقش دارند.

بنابراین برای حفظ سلامت قلب، باید میزان مصرف چربی‌های ترانس را به حداقل برسانید.

اگر روی برچسب غذایی، کلمه روغن هیدروژنه‌شده یا روغن شیرینی‌‌پزی ذکر شده بود، باید دانست که آن غذا حاوی چربی ترانس است.

برای ارزیابی انواع روغن های خوراکی و مقایسه ی آنها با هم، ویژگی های زیر را در نظر می گیریم:

1- میزان اسیدهای چرب ضروری موجود در روغن

2- میزان چربی های غیر اشباع نسبت به چربی های اشباع در روغن (یعنی اینکه چقدر برای قلب مفید است)

3- تأثیر روغن بر کلسترول خون (یعنی آیا کلسترول خون را افزایش می دهد یا کاهش، مخصوصا در افراد دچار چربی خون بالا)

4- سایر فواید روغن

5- مزه آن

6- وجود بقایای آفت کش ها در روغن در طی فرآیند آن

7- تاثیر گذاری روش های فرآیند روی ارزش تغذیه ای روغن

البته باید گفت اینکه بعضی روغن ها بهتر از انواع دیگر هستند نباید باعث شود فقط یک یا دو تا از بهترین های آنها را همیشه مصرف کنیم و بقیه را نه. توجه داشته باشید رعایت اعتدال، نکته کلیدی در تغذیه مناسب است و تغذیه ی مناسب بر اساس تنوع و تعادل غذایی استوار است.

کاربرد روغنهای خوراکی:

1.انتقال حرارت(سرخ کردن)

.انتقال جرم

.رنگ و طعم مشخص(کتونها و الدئیدها که منشاشان اسید لینولئیک است طعم سرخ کردنیها را ایجاد میکنند، میلارد باعث رنگ قهوه ای میشود)

.تغییرات در اجزای غذایی


3.روانکننده(صنعت کیک سازی)

4.عایق رطوبت و هوا(روی نان بستنی،ساختن رب سنتی)

5.شفاف کننده(در صنعت پاستیل سازی)

6.حفظ عطر و طعم(بیشتر موادمولد عطرو طعم محلول در چربی هستند)

بهترین روغن ها:

1- روغن بذر کتان:
روغن بذر کتان بهترین منبع اسیدهای چرب امگا- 3 است. برای قلب و روده ها مفید است. یبوست را کاهش می دهد. قدرت ایمنی بدن را تقویت می کند. سلامت پوست را ارتقا می بخشد. لیگنین (فیبر غذایی غیرمحلول) دارد که برای بدن مفید است. ولی اگر به طور صحیح نگهداری نشود، به سرعت فاسد می شود . برای پخت غذا مناسب نیست.

2- روغن کانولا:روغن کانولا منبع غنی اسیدهای چرب امگا- 3 و امگا- 6 است. مقدار چربی های اشباع در آن خیلی کم است، در نتیجه برای قلب مفید است.

3- روغن سویا:
روغن سویا دارای اسیدهای چرب امگا- 3 و امگا- 6 است، ولی اغلب خیلی تصفیه و هیدروژنه (جامد) می شود.

4- روغن زیتون (خالص یا خیلی خالص):

هنگام استخراج روغن زیتون از میوه ی آن، نیازی به حرارت بالا و فرآیند شیمیایی نیست. به کندی فاسد می شود. برای پخت غذا در درجه حرارت معمولی مناسب است. در صورت مصرف متعادل،LDL (چربی بد) را کاهش می دهد، بدون اینکه میزان HDL (چربی خوب) را تغییر دهد، در نتیجه نسبت HDL به LDL را بهبود می بخشد که برای سلامتی بدن مفید است.

5- روغن تخم کدو حلوایی:

روغن کدو حلوایی چربی اشباع کمی دارد. منبع غنی اسیدهای چرب امگا- 6 است. ممکن است بعضی اسیدهای چرب امگا- 3 را نیز داشته باشد. عمل تصفیه کردن و فرآیندهای شیمیایی در کارخانه، ارزش تغذیه ای آن را کاهش می دهد.

روغن های حد وسط:

1- روغن گلرنگ:

چربی اشباع کم و اسیدهای چرب امگا- 6 زیادی دارد.

2- روغن آفتابگردان:

روغن آفتابگردان منبع غنی اسیدهای چرب امگا- 6 است.

3- روغن ذرت:

روغن ذرت منبع غنی اسیدهای چرب امگا- 6 است. چربی اشباع آن کمی بیشتر از روغن های گروه اول (بهترین روغن ها) است. اغلب هیدروژنه (جامد) می شود.


4- روغن بادام زمینی:

تا حدودی چربی اشباع روغن بادام زمینی بالاست، ولی کمتر از کره، چربی حیوانی و روغن پنبه دانه است. برای پخت و پز غذا در درجه حرارت بالا مناسب است.

Planters 100% Pure Peanut Oil

بدترین روغن ها:

1- روغن پنبه دانه:

چربی اشباع زیادی دارد. دارای بقایای ضد آفت های گیاهی است. بیشتر اوقات هیدروژنه (جامد) می شود.

2- روغن هسته خرما (روغن پالم):

روغن پالم دارای چربی اشباع بالایی است، در نتیجه کلسترول خون را افزایش می دهد.

3- روغن نارگیل:

روغن نارگیل از تمام انواع روغن های گیاهی، چربی اشباع بیشتری دارد و برای سلامت قلب مضر است.

+ نوشته شده در  جمعه پنجم آبان 1391ساعت 14:0  توسط شبان وکاظم بکلو  | 


روغن چیست؟

به تمامی  مواد معدنی - گیاهی - مصنوعی  و همچنین چربی های گیاهی و حیوانی   لغزنه - قابل اشتعال و چسب ناک ( ویسکوز) که در دمای اتاق  به صورت مایع و یا مایع پذیر باشد ( اگر در دمای اتاق جامد باشد و به مایع تبديل نشود به آن چربی گویند!!) و در حلال های آلی مثل اتر حل شود ولی در آب حل نشود روغن میگویند که بطور گسترده ای در زندگی  روزمره از آن استفاده میشود بخصوص به عنوان سوخت و روان کننده.

روغنهای خوراکی:

روغن خوراکی از تصفیه آن دسته از چربی های گیاهی یا حیوانی تهیه میشود که در دمای اتاق مایعند. روغن گیاهیی را از دانه ها - بذرها و مغز میوه ها نهیه میکنند. با اینکه اکثر حیوانات دارای چربی میباشند و نه روغن ولی ماهی ها و عده ای دیگر از جانداران خونسرد  در بدن خود به جای چربی روغن تولید میکنند. روغن های عذایی را میتوان توسط بعضی از گیاهان خوش بو نمود. همچنین در مصرف روغن باید دقت نمود مثلا پیاز و سیری که در داخل روغن سرخ شده است یا باید تا هنگام مصرف داغ بماند یا در یخچال یا فریزر نگهداری شود در غیر اینصورت باعث مسمومیت می گردد. انواع روغن های گیاهی عبارتند از: روغن دانه انگور - روغن آفتاب گردان - روغن زیتون - روغن بادام - روغن کنجد و ...

اصلی ترین ماده تشکیل دهنده روغن تریگلیسیرید است.

ساختار تریگلیسیرید:

CH2OH                                                               CH2COOR1

CHOH             +CH3(CH2)n    ----- COOH      +      CHCOOR2

CH2OH                                                               CH2COOR3

خصوصیات اسیدهای چرب

اسیدهای الی حداقل 4 اتم کربن دارند

ساختارشان خطی است

مونوکربوکسیلیک هستند(یک گروه کربن در ساختارشان دارند)

اگر باند دوگانه داشته باشند از نوع سیس است

معمولا زوج کربنه هستند

C4=0                                   C16=1                              C18=3

C6=0                                   C18=0                              C20=5

C12=0                                 C18=1                               C22=6

C14=0                                 C18=2      

گلیسرول را معمولا در صنایع مختلف برای حفظ رطوبت بکار میبرند مانند: کرمهای مرطوب کننده و ضد یخ و ...

کاربرد مونو گلیسیریدها:

افزودنی هستند

امولوسیفایر هستند(دارای یک سر ابگریز و یک سر ابدوست هستند)

ساختار شیمیایی روغن ها و چربی ها : روغن ها و چربی ها ترکیباتی غیر محلول در آب ، با منشا نباتی و حیوانی هستند ، که اکثرا شامل استرهای گلیسریل و اسیدهای چرب یا تری گلیسریدها هستند . از نظر ساختمانی تری گلیسریدها ، حاصل واکنش استری شدن سه ملکول اسید چرب با یک ملکول گلیسرول ( الکل سه ظرفیتی ) هستند .

آب + 3  ملکول روغن               3 اسید چرب + گلیسرول

تفاوت چربی ها و روغن ها بسته به ترکیب اسید چرب ساختار تری گلیسرید تشکیل دهنده آن ها است .

وجه تمایز خاصی بین روغن و چربی وجود ندارد ، ولی معمولا وقتی که ترکیب فوق به صورت مایع باشد ، آن را روغن نامیده و در صورتیکه به حالت جامد باشد ، به آن چربی گویند . جالب است بدانید که گلیسرول ( گلیسرسین) در سال 1783 توسط یک دارو ساز و شیمیدان سوئدی بنام شیل(Sheele ) هنگامیکه بر روی روغن زیتون تحقیقاتی انجام می داد ، کشف شد . نام گلیسرین از یک لغت یونانی به معنی شیرین کنندهگرفته شده است .

گلیسرول یک الکل سه ظرفیتی است که مشخصات آن به شرح زیر است :

فرمول شيميایی:

وزن ملکولی                                       M= 22.11

نقطه ذوب                                               Fp=20 °c

نقطه جوش                                   Bp(760)=290 °c

Bp(20)=182 °c                                       

وزن مخصوص                                   d(40)=1.2611

ویسکوزیته                                           1759.6 cp


در حال حاضر مصرف گلیسرول در دنیا 500 هزار تن در سال است ، که میزان قابل ملاحظه ای از آن در کارخانه های شیمیایی و داروسازی و مقدار ناچیزی از آن در صنایع غذایی ، دخانیات و صنعت پلاستیک کاربرد دارد .

جالب است بدانید که در طبیعت بیش از 200 نوع اسید چرب شناخته شده ، که در ساختار روغن ها و چربی ها به کار رفته است .

اسيدهاي چربي که در ساختمان چربيها وجود دارد و معمولاً تعداد کربن هايشان زوج است و به سه دسته تقسيممي شوند :

1- اسيدهاي چرب کوتاه زنجير

2- اسيدهاي چرب متوسط زنجير

3- اسيدهاي چرب دراز زنجير

1- اسيدهاي چرب کوتاه زنجير : معمولاً 4 تا 6 اتم کربن در ساختمان خود دارند و معمولاً فرٌار هستند .

 2- اسيدهاي چرب متوسط زنجير : معمولاً 8 تا 12 کربن در زنجيره خود دارند و در درجه حرارت آشپزخانه يا معمولي مايع هستند ، علي رغم اينکه از اسيدهاي چرب اشباع شده درست شده اند .

3- اسيدهاي چرب دراز زنجير : 14 تا 30 کربن دارند ولي چربيهاي خوراکي بيشتر 14 تا 22 کربني هستند . پس عاملي که روي حالت فيزيکي يا نقطه ذوب چربي اثر دارد طول زنجيره اسيد چرب آن است که خيلي مهم است

اندازه گیری ضریب شکست روغن:

هنگامی که پرتو نور از محیطی به محیط دیگر با غلظتی متفاوت وارد می شود، به علت تغییر سرعت عبور، مسیر آن منحرف می‌شود. این پدیده شکست نور "Refraction" نامیده می شود. در صورتیکه محيط دوم چگال تر از محيط اول باشد نور به خط عمود نزديک‌تر می شود. و در صورتی که غلظت کمتری داشته باشد از خط عمود بر سطح دور می‌شود.
 زاويه بين شعاع تابش و خط عمود، زاويه تابش (i) و زاويه بين شعاع شکست و خط عمود زاويه شکست (r) ناميده می شود. ضريب شكست يك ماده (n) عبارتست از: نسبت سرعت عبور نور در خلا (c ) به سرعت عبور نور از آن ماده (vi). 
ضریب شکست مانند نقطه ذوب از خواص فیزیکی مواد است. رفركتومتري به معنی تعيين ضريب شكست گازها، مایعات و جامدات نیمه شفاف، به‌وسيله دستگاه رفراكتومتر است. می توان از این مشخصه، برای شناسایی مواد یا ارزیابی خلوص آن استفاده کرد. با معین شدن ضريب شكست، علاوه بر شناسايي مواد مقدار آن را نیز می توان محاسبه کرد.

دستگاه رفراکتومتر کاربرد زیادی در صنایع گوناگون دارد. به عنوان مثال براي اندازه‌گيري غلظت نمك طعام در حوضچه‌هاي پرورش ماهي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در صنایع غذایی نیز این دستگاه کاربرد بسیار زیادی دارد مثلا در کارخانه های قند برای تعیین بریکس محلول قند مورد استفاده قرار می گیرد. در پزشکی برای پی بردن به میزان اوره و پروتئین خون، میزان نمک موجود در آن و غلظت مایعات استفاده می شود و مهم‌ترین کاربرد آن تعیین غلظت Urine در آزمایشگاه است.
بریکس واحدی است که بیان کننده مقدار ذرات جامد موجود در یک محلول است و اصولا به غلظت و ویسکوزیته وابسته است.

اساس کار:
اساس کار رفراکتومتر در تابش نور به شرط تکفام بودن آن و هدایت آن به سمت محلول مورد نظر و عبور آن است که چون این دو محیط با هم تفاوت دارند ، نور شکسته شده و با ضریب شکست محدود قابل دریافت است. میزان شکست نور مانند اثر انگشت برای محلول‌های با غلظت یکسان و در دما فشار برابر منحصر به فرد است. درون رفراکتومتر خط نوری دیده می شود که با منشورها و لنزهای مختلف به وجود می آید. این خط نور با کمک عدسی سر دوربین توسط کاربر قابل مشاهده است.

در دستگاه رفراکتومتر نور از محيط رقيق وارد محیط غليظ مي شود. که محيط رقيق، مايع يا محلول موردنظر و محيط غليظ، منشور دستگاه است. در واقع، در عمل، ضريب شكست محلول و منشور نسبت به هم سنجيده مي شود:
Nضریب شکست محیط غلیظ، n ضریب شکست رقیق و i و r به ترتیب زوایای تابش و شکست هستند. در رفراکتومتری زاویه شکست بحرانی (حد) اندازه گیری می شود یعنی زماني كه زاويه تابش 90شود. 
رابطه بین ضریب شکست و غلظت تا حدود 2-10 یک رابطه خطی است که بر اساس همان می توان با تایید ضریب شکست یک محلول غلظت آن‌را با استفاده از نمودار خطی در فاصله حدود 2-10 مولار بدست آورد.

ساختار رفراکتومتر:
دستگاه رفراكتومتر از اجزاء و قسمت‌هاي زیر تشکیل شده است:
1- دو منشور که یکی انتشار دهنده Diffusing prism و دیگری شكست دهنده Refracting prism است. نمونه مورد نظر بین این دو منشور قرار مي گيرد. نور وارد منشور انتشار دهنده شده و تجزيه مي شود، اين نور با ضریب مشخص وارد نمونه مورد آزمایش شده و سپس به منشور Refracting مي رود. (ورود نور از محيط رقيق به غليظ). قبل از هر بار ريختن محلول، منشورها كاملا تميز شده و با مقدار كمي از محلول موردنظر، شستشو داده مي شود.
2- دو لنز که یکی لنز تصوير و دیگری لنز n (ضريب شكست) است.
3- ترمومتر: جهت تنظیم و گزارش دما 
4- پیچ هایی جهت تنظیم تصویر

طراحی اولین نمونه از این دستگاه در اواخر دهه 1800 میلادی توسط ارنست آبه صورت گرفت. آن دستگاه شامل ترمومترهای توکار و حمام سیرکولاتورهای آب بودن که برای کنترل دمای دستگاه و مایعات استفاده می شد. پس از آن دستگاه‌ها مجهز به میکروسکوپ نیز شدند. امروزه این دستگاه در چهار نوع موجود است: رفراکتومتر دستی آنالوگ، رفراکتومتر رومیزی، رفرکتومتر دستی دیجیتال و رفراکتومتر آنلاین.
براي كاليبراسيون و تعيين ميزان خطاي دستگاه از مواد در دسترس مانند آب مقطر (3330/1 = n) استفاده مي كنيم. در برخی رفراکتومترها نور از بین لایه نازکی از نمونه مایع عبور می کند.
نسل اولیه رفراکتومترها
برای استفاده از این رفراکتومترها چند قطره از نمونه مورد نظر روی منشور قرار داده می شود. (در صورتی که این مقدار کم باشد دستیابی به نتیجه مطلوب سخت می‌شود و در صورت زیاد بودن ترشح مایع با اطراف منجر به آلودگی می شود) پس از محکم کردن منشور، لامپ مقابل آن قرار می گیرد. پس از شروع به کار کردن دستگاه می توان مقدار نوردهی عدسی ها را به کمک ناب موجود روی دستگاه تغییر داد. نتایج به صورت آنالوگ در این دستگاهها نشان داده می شود و باید همراه دما، به صورت دستی ثبت شود. پس از هر بار اندازه گیری باید دستگاه را برای تست بعدی تمیز کرد.

رفرکتومترهای نسل جدید
بخش اپتیک این مدل مشابه رفرکتومترهای قدیمی تر است، عملکرد آن نیز مشابه است. هنگام نمونه دهی باید به اندازه ای استفاده شود که کاملا منشور را بپوشاند اما نه بیشتر. برای تنظیم کانون عدسی باز هم از ناب روی دستگاه استفاده می کنیم تا زمانی که علامت ضربدر واضح شود. (اگر تیره تر بود پادساعتگرد و اگر روشن تر بود ساعتگرد) سپس با فشار دادن دگمه READ مقدار ضریب شکست بر LED جلوی دستگاه نمایان می شود. در مدل های جدید تر توسط ترمومتری دما نیز اندازه گیری شده و همراه نتایج به صورت دیجیتال ثبت می‌شود.
در استفاده مداوم از این دستگاه مهم ترین مساله تمیز کردن دقیق آن است. گرد و غبار و ذرات ریز بزرگترین دشمن دقت اندازه گیری است. برای پرهیز از ساییده شدن صفحه شیشه ای منشورها بهتر است برای پاک کردن از گوی پنبه ای استفاده نموده و به آرامی گرد و غبار را بزدایید. سپس آن‌را با پنبه جدید و الکل شستشو دهید

روش کار:
در ابتدا میاییم دستگاه را با الکل و پنبه سطح منشور راکاملا تمیز می کنیم سپس دستگاه رابااستفاده از اب مقطر کالیبره میکنیم البته نکته دیگر که لازم به ذکر است این است که در اینجا باید دما را حتما اندازه گیری کنیم.زیرا یک پارامت تاثیر گذار درتعیین ضریب شکست است..سپس میاییم یک قطره از روغن زیتون را در جایگاه مخصوص نمونه (منشور) قرار می دهیم. سپس از چشمی دستگاه نگاه می کنیم دایره ای می بینیم که وسط آن یک ضربدر وجود دارد.همان طوری که در بالا گفته شد در رفراکتومترهای رومیزی دو پیچ وجود دارد. یک پیچ بزرگ و یک پیچ کوچک. با پیچاندن پیچ بزرگ دایره را به دو نیم دایره روشن و تاریک تقسیم می کنیم بطوری که باید دقیقا از محل تلاقی ضربدر خط مرزی این دو نیم دایره عبور کند.در این حالت ممکن است در مرز این دو نیم دایره یک طیف رنگی وجود داشته باشد.با پیچاندن پیچ کوچک این طیف رنگی را از بین می بریم در این صورت عددی که دستگاه نشان می دهد ضریب شکست و بریکس (غلظت)نمونه را نشان می دهد.
با این دستگاه ضریب شکست روغن زیتون را در دمای 23.5 بدست آوردیم. شد 1.4685
هدف: اندازه گیری ضریب شکست روغن کنجد توسط رفراکتومتردیجتالی

ضریب شکست روغن کنجد: 4701/1


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم مهر 1391ساعت 19:32  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

100mm LED Revolving Warning Light


جدول توصيفي بر چسب گذاري مخاطرات مواد شيميايي


در صورت خشك بودن ماده قابل انفجار است  


خطر انفجار ماده بر اثر ضربه ، اصطكاك ، حريق يا ساير منابع اشتعال و احتراق وجود دارد


خطر شديد انفجار بر اثر ضربه ، اصطكاك ، حريق يا ساير منابع اشتعال و احتراق وجود دارد


خطر تشكيل تركيبات بسيار حساس انفجاري فلزي ماده وجود دارد


بر اثر حرارت ديدن ممكن است منفجر شود


خطر انفجار ماده در تماس يا بدون تماس با هوا وجود دارد


ممكن است باعث ايجاد حريق شود


تماس با مواد قابل اشتعال ممكن است باعث ايجاد حريق شود


امكان انفجار در صورت مخلوط شدن با مواد قابل اشتعال وجود دارد


قابل اشتعال است


بسيار قابل اشتعال است


به شدت قابل اشتعال است


به شدت با آب واكنش مي دهد


تماس با آب باعث آزاد شدن گازهاي بسيار قابل اشتعال مي شود


امكان انفجار ماده در صورت مخلوط شدن با مواد اكسيد كننده وجود دارد


به صورت خود به خود در هوا مشتعل مي شود


در هنگام استفاده امكان تشكيل مخلوط قابل اشتعال ، انفجار بخار ماده با هوا وجود دارد


ممكن است تشكيل پر اكسيد هاي قابل انفجار دهد


در صورت استنشاق زيان آور مي باشد


در صورت تماس با پوست زيان آور مي باشد


در صورت خوردن زيان آور مي باشد


در صورت استنشاق سمي مي باشد


در صورت تماس با پوست سمي مي باشد


در صورت خوردن سمي مي باشد


در صورت استنشاق  بسيار سمي مي باشد


در صورت تماس با پوست بسيار سمي است


در صورت خوردن  بسيار سمي مي باشد


در اثر تماس با آب گازهاي سمي آزاد مي كند


در هنگام استفاده ممكن است بسيار قابل اشتعال شود


در تماس با اسيدها باعث آزاد شدن گازهاي سمي مي شود


در تماس با اسيدها باعث آزاد شدن گازهاي  بسيار سمي مي شود


خطر ايجاد اثرات تجمعي ماده وجود دارد


باعث ايجاد سوختگي مي شود


باعث ايجاد سوختگي شديد مي شود


باعث تحريك چشمها مي شود


باعث تحريك دستگاه تنفسي مي شود


باعث تحريك پوست مي شود


خطر ايجاد عوارض بسيار شديد برگشت ناپذير وجود دارد


دلايل و شواهد محدودي دال بر سرطانزا بودن ماده وجود دارد


خطر آسيب جدي به چشمها وجود دارد


در صورت استنشاق ممكن است باعث ايجاد حساسيت شود


در صورت تماس پوستي  ممكن است باعث ايجاد حساسيت شود


خطر انفجار ماده بر اثر حرارت ديدن در محيط هاي بسته وجود دارد


ممكن است باعث ايجاد سرطان شود


ممكن است باعث ايجاد آسيب هاي ژنتيكي و وراثتي شود


در صورت تماس طولاني امكان خطر آسيب هاي شديد بهداشتي وجود دارد


در صورت استنشاق ممكن است باعث ايجاد سرطان شود


براي آبزيان بسيار سمي است


براي آبزيان سمي است


براي آبزيان زيان آور مي باشد


ممكن است باعث ايجاد عوارض نامطلوب طولاني مدت در محيط هاي آبي شود


براي گياهان سمي است


براي حيوانات  سمي است


براي موجودات خاكزي   سمي است


براي زنبورها سمي است


ممكن است باعث ايجاد عوارض نامطلوب طولاني مدت در محيط زيست شود


براي لايه ازن خطر ناك مي باشد


ممكن است باعث عدم عملكرد و آسيب دستگاه توليد مثل شود


ممكن است براي جنين خطرناك باشد


امكان خطر عدم عملكرد و آسيب دستگاه توليد مثل وجود دارد


امكان خطر آسيب براي جنين وجود دارد


ممكن است براي كودكان شير خوار زيان آور باشد


زيان آور است : در صورت خوردن ممكن است باعث ايجاد آسيب ريوي شود


تماس بلند مدت با ماده ممكن است باعث خشكي و ترك خوردگي پوست شود


بخارات ماده ممكن است باعث خواب آلودگي و سرگيجه شود


امكان ايجاد عوارض غير قابل بازگشت وجود دارد


            تصاوير جديد زيباسازی وبلاگ , سايت پيچك » بخش تصاوير زيباسازی » سری ششم كليك كنيد

جدول توصيفي بر چسب گذاري  ايمني  مواد شيميايي


در محل بسته نگهداري كنيد


دور از دسترس كودكان نگهداري كنيد


در جاي خنك نكهداري كنيد


دور از محل زندگي افراد نگهداري كنيد


محتويات را در زير ( مايع مناسب توسط سازنده مشخص مي گردد ) نگهداري كنيد


محتويات را در زير آب نگهداري كنيد


محتويات را در زير نفت خام نگهداري كنيد


محتويات را در زير روغن پارافين نگهداري كنيد


ماده را زير  ( گاز خنثي كه توسط سازنده مشخص مي شود ) نگهداري كنيد


زير نيتروژن نگهداري كنيد


زير آرگون نگهداري كنيد


ظروف را كاملا در بسته نگهداري كنيد


ظروف را در جاي خشك نگهداري كنيد


ظروف را در محلي داراي تهويه عمومي مناسب نگهداري كنيد


ظروف را بصورت آب بندي شده نگهداري كنيد


دور از مواد غذايي ، نوشيدني ها و غذاي حيوانات نگهداري كنيد


دور از ( مواد ناسازگاري كه سازنده مشخص مي كند ) نگهداري كنيد


دور از مواد احياكننده ، مواد اسيدي و قلياها تركيبات فلزات سنگين نگهداري كنيد


دور از مواد اكسيد كننده ، مواد اسيدي و تركيبات فلزات سنگين نگهداري كنيد


دور از آهن  نگهداري كنيد


دور از آب و قليا ها   نگهداري كنيد

S  14/4

دور از اسيدها    نگهداري كنيد

S  14/5

دور از قليا ها   نگهداري كنيد

S  14/6

دور از فلزات  نگهداري كنيد

S  14/7

دور از مواد اكسيد كننده و مواد اسيدي نگهداري كنيد

S  14/8

دور از مواد آلي قابل اشتعال  نگهداري كنيد

S  14/9

دور از اسيدها ، مواد احياء كننده و مواد قابل اشتعال نگهداري كنيد

S  14/10

دور از مواد قابل اشتعال نگهداري كنيد

S  14/11

دور از حرارت نگهداري كنيد

S  15

دور از منابع اشتعال نگهداري كنيد - سيگاركشيدن ممنوع

S  16

دور از مواد قابل اشتعال ( جامد ) نگهداري كنيد


ظروف را با دقت حمل و باز نمائيد

S 18

در هنگام كار از خوردن و آشاميدن بپرهيزيد

S 20

در هنگام كار از استعمال دخانيات بپرهيزيد

S 21

بخارات ماده را استنشاق نكنيد

S 22

گازها ،بخار ، فيوم ، اسپري ماده را استنشاق نكنيد

S 23

گاز ماده را استنشاق نكنيد

S 23/1

بخار ماده را استنشاق نكنيد

S 23/2

اسپري ماده را استنشاق نكنيد

S 23/3

فيومهاي ماده را استنشاق نكنيد

S 23/4

 بخار و اسپري ماده را استنشاق نكنيد

S 23/5

از تماس ماده با پوست خودداري كنيد

S 24

از تماس ماده با چشمها خودداري كنيد

S 25

در صورت تماس ماده با چشمها ، چشمها را با آب فراوان بشوئيد و سپس به پزشك مراجعه كنيد

S 26

فورا همه لباسهاي آلوده را از تن در آوريد

S 27

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با …… فراوان  بشوئيد  ( توسط سازنده مشخص مي شود )

S 28

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با آب فراوان  بشوئيد

S 28/1

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با آب  فراوان و صابون  بشوئيد

S  28/2

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با آب  فراوان و صابون   بشوئيد  و در صورت امكان با پلي اتيلر پوست را بشوئيد .

S 28/3

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با پلي اتيلن گليكول 300    و اتانول ( 2:1 )   همراه آب بشوئيد 

S  28/4

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با پلي اتيلن گليكول  400     بشوئيد 

S 28/5

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با پلي اتيلن گليكول  400     بشوئيد و سپس پوست را با آب فراوان بشوئيد 

S 28/6

بعد از تماس ماده با پوست ، فورا پوست را با آب و صابون اسيدي  بشوئيد 


از ريختن مواد به داخل فاضلاب خودداري كنيد

S 29

هرگز آب را به اين ماده اضافه نكنيد

S 30

احتياطهاي لازم را در برابر الكتريسيته ساكن رعايت كنيد

S 33

اين ماده و ظروف آن بايد با يك روش ايمن دفع شوند

S 35

از لباسهاي مناسب حفاظتي استفاده كنيد

S 36

از دستكش ايمني مناسب استفاده كنيد

S 37

در هنگام نبود تهويه كافي از تجهيرات تنفسي مناسب استفاده كنيد

S 38

از عينك ايمني يا نقاب حفاظ صورت استفاده كنيد

S 39

براي تميز كردن كف محل و تمام اشياء آلوده به اين ماده از …………… استفاده كنيد ( توسط سازنده مشخص مي شود )

S 40

براي تميز كردن كف محل و تمام اشياء آلوده اين ماده از آب فراوان استفاده كنيد

S 40/1

در هنگام حريق يا انفجار از استنشاق فيومهاي ماده خودداري كنيد

S 41

در هنگام ايجاد فيوم يا اسپري ماده از تجهيزات تنفسي مناسب استفاده كنيد

S 42

در هنگام حريق از ……… ( نوع اطفاء كننده حريق توسط سازنده مشخص مي شود ) استفاده كنيد

S 43

در هنگام حريق از آب استفاده كنيد

S 43/1

در هنگام حريق از آب يا پودر اطفاء حريق استفاده كنيد

S 43/2

در هنگام حريق از پودر اطفاء حريق استفاده كنيد – از آب هرگز استفاده نكنيد

S 43/3

در هنگام حريق از دي اكسيد كربن استفاده كنيد – از آب هرگز استفاده نكنيد

S 43/4

در هنگام حريق از ماسه استفاده كنيد – از آب هرگز استفاده نكنيد

S 43/6

در هنگام حريق ازپودر فلزي استفاده كنيد –هرگز از آب  استفاده نكنيد

S 43/7

در هنگام حريق از ماسه – دي اكسيد كربن يا پودر اطفاء حريق  استفاده كنيد –هرگز از آب استفاده نكنيد

S 43/8

در صورت حادثه و يا احساس نا خوش فورا به پزشك مراجعه كنيد

S 45

در صورت خوردن ماده فورا به پزشك مراجعه كنيد و بر چسب ماده يا ظرف ماده را نشان وي دهيد

S 46

در دماي كمتر از ………… نگهداري كنيد ( توسط سازنده مشخص مي شود )

S 47

در دماي كمتر از   25 درجه سانتيگراد نگهداري كنيد

S 47/1

ماده را بوسيله ………… مرطوب نماييد ( ماده مناسب  توسط سازنده مشخص مي شود )

S 48

ماده را بوسيله آب مرطوب نمائيد

S 48/1

ماده را تنها در ظروف اصلي آن نگهداري كنيد

S 49

ماده را با مواد ديگر مخلوط ……… نكنيد ( توسط سازنده مشخص مي شود )

S 50

ماده را با اسيدها مخلوط  نكنيد

S 50/1

ماده را با قلياها مخلوط  نكنيد

S 50/2

ماده را با اسيدهاي قوي ، بازها ي قوي فلزات غير آهني يا نمك آنها مخلوط نكنيد .

S 50/3

فقط در محلي داراي تهويه عمومي مناسب با ماده كار كنيد

S 51

جهت مصرف داخلي بر روي سطوح وسيع توصيه نمي شود .


از تماس با ماده بپرهيزيد – دستورالعمل هاي تخصصي را قبل از استفاده تدارك ببينيد – براي استفاده كنندگان حرفه اي محدود مي باشد

S 53

ماده و ظروف آن را در محلهاي مخصوص جمع آوري مواد و زباله هاي خطرناك يا ويژه دفع كنيد

S 56

از ظروف مناسب جهت جلوگيري از آلودگي محيط زيست استفاده كنيد

S 57

براي اطلاعات لازم در مورد بازيافت و استفاده دوباره از ماده به شركت سازنده يا پخش كننده ماده مراجعه كنيد


اين ماده و ظروف آن بايد بعنوان زباله هاي خطرناك دفع شوند

S 60

از رها سازي ماده در محيط زيست خودداري كنيد . به دستورالعمل هاي ويژه يا برگه اطلاعات ايمني ماده مراجعه كنيد

S 61

در صورت خوردن بيمار را وادار به استفراغ نكنيد . فورا به پزشك مراجعه كرده و ظرف يا بر چسب ماده را به وي نشان دهيد


در صورت استنشاق ماده ، بيمار را به هواي تازه منتقل كرده از او بخواهيد استراحت كند


در صورت خوردن ماده ، دهان را با آب بشوئيد (تنها در صورت هوشيار بودن بيمار )


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم مهر 1391ساعت 19:20  توسط شبان وکاظم بکلو  | 

Pictogram Art


 Pictogram :نوعی نماد بصری است که اطلاعات را به صورت تصویری و بدون استفاده از کلام ارائه می کند. تصویر نشانه نوعی نماد گرافیکی است که داستان را به شیوه ای بسیار ساده و همه فهم و فارغ از محدودیت زبانی روایت می کند.

امروزه این نمادها را می توان در همه جا دید؛ از علائم راهنمایی و رانندگی گرفته تا علائم و نشانه های فروشگاهها، ساختمانهای عمومی، مترو، راه آهن و خلاصه هرکجا که ضروری است اطلاعات را سریع و صریح، به اطلاع عموم می رساند. این نمادها بدون استفاده از کلمات و جملات اطلاع مورد نظر را در اختیارمان می گذارند، این علائم خود یک زبان بین المللی، بصری و بدون کلام هستند. این علائم و مفاهیم می تواند هشدار دهنده، راهنمایی کننده و… باشند. در مورد علایم هشدار دهنده میتوان گفت: این علائم بر روی مواد و دستگاه های آزمایشگاهی باید نصب شوند و توسط کمیته ایمنی هر آزمایشگاه بررسی شود و نبودن آنها امتیاز منفی برای یک آزمایشگاه خواهد بود. امیدواریم که با آگاهی از این علائم و نصب درست آنها بر روی مواد و وسائل آزمایشگاهی شاهد کاهش این خطرات باشیم.  در زیر به چند نمونه از آنها اشاره شده:

پیکتو گرام های برقی

     قابل اشتعال       ولتاژ بالا                ولتاژبالا        خطر الکتریکی      خطر الکتریکی

پیکتوگرام های چرخ دنده / غلطک / تسمه / زنجیر / قرقره

    چرخ دنده        تسمه/چرخ دنده   زنجیر/چرخ دنده        قرقره             تسمه نقاله

        بالابر                  بالابر                چرخ دنده           تسمه/چرخ               نقاله

پیکتو گرام های خرد شدن / برش / گیر کردن

       برنده               خرد کننده             خرد کننده        خطر گیر کردن       خرد کننده

  برنده                      برنده               خرد کننده                برنده                   برنده

         برنده              خرد کننده

 پیکتوگرام های سطح داغ /محترقه / قابل اشتعال / پرتوزا / اشعه

     منفجره                 منفجره            قابل اشتعال        سطح داغ          سطح داغ

    آتش سوزی          منفجره               پرتوزا              امواج مضر             منفجره

پیکتوگرام های خورندگی/ تنفسی / سمی

    سمی       خطر تنفسی   خطر تنفسی      خورنده         خورنده

پیکتو گرام های حفاظت شخصی

حفاظت گوش/      حفاظت چشم/   حفاظت گوش    حفاظت چشم      حفاظت سر

       چشم                    سر

تجهیزات خودکار     استفاده از           استفاده از          حفاظت چشم           لیزر

                        دستکش اجباری          ماسک                  از لیزر    

 پیکتوگرام های اجسام سنگین / خطر سقوط / لغزش

        لغزنده               لغزنده             خطر سقوط    خطر سرازیر شدن      سنگین


پیکتوگرام های ورود

 فضای محدود         ورود ممنوع

پیکتوگرام های اطلاعات

 هشدار ایمنی      دستورالعمل        دستورالعمل

                            مطالعه شود        مطالعه شود

پیکتوگرام های زیستی و تشعشع

      تشعشع          هشدار زیستی

پیکتوگرام قفل کردن

      قفل شود

پیکتوگرام های ممنوعیت

     محافظ             عقب بایستید   استعمال دخانیات


اعمال اجباری

     کلاه ایمنی      حفاظت چشم       دستورالعمل         قفل شود                 اجباری

      اجباری                                       مطالعه شود

 دستکش ایمنی        حفاظت گوش


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم مهر 1391ساعت 19:17  توسط شبان وکاظم بکلو  |